Isagogicorum chronologiae canonum · Joseph Scaliger (1606)
Ver scan original (p.354)

Portugues

DINASTIA DOS ASSÍRIOS, APÓS TEREM SE SEPARADO DOS MEDOS.] Aquele imenso império dos Assírios, que Arbaces invadiu e manteve íntegro, foi despedaçado em muitos retalhos sob os sucessores de Arbaces: o que Orósio ensina claramente no livro I, cap. XIX. *Daí o império dos reis Assírios passou aos Medos. Em seguida, surgindo guerras por toda parte, que não é apropriado expor uma a uma, por vários acontecimentos passou aos Citas e Caldeus, e por caminho semelhante voltou novamente aos Medos.* Pois sob Artyca, Nabonassar, separando-se dos Medos, fundou nova dinastia na Babilônia, e Salmanassar, rei dos Assírios, deportou as dez tribos para a Média. Novamente, sob Arbianes, Senaqueribe, rei dos Assírios, é morto pelos filhos. De modo que, durante o domínio dos Medos, não apenas outros invadiram a Assíria, mas também Salmanassar já então retinha parte da Média, quando deportou as dez Tribos para aquelas regiões. Além disso Isaías, que começou a profetizar sob Sosarmo III, rei dos Medos, em XIII, ameaça a destruição da Assíria pelos Medos. Portanto os Assírios nem sempre obedeceram aos Medos: mas, como já dissemos, os Caldeus deles se separaram mais de uma vez, e por sua vez os Medos vingaram a rebelião deles. O que tão certamente consta, que daquele lugar de Isaías e das palavras de Orósio pouco antes citadas se pode concluir que o império dos Medos foi agitado por várias fortunas de rebeliões e defecções. Mais ainda, não apenas sob Artyca Nabucodonosor se separou dos Medos, mas também sob Panya, XXIV rei dos Assírios, os Caldeus fizeram guerra aos Fenícios, o que não fariam se estivessem submetidos ao império dos Assírios. Por isso aquele império é mais ilustre por sua origem e antiguidade do que por sua amplitude, que nem sempre conservou íntegra: a qual no início foi imensa, depois foi dividida em muitos retalhos pelas defecções das nações sujeitas, estando os reis dos Assírios entregues ao luxo, e meditando qualquer coisa antes que armas e a salvação de seu reino. Por fim, se cremos em Ctésias, vivendo ainda Sardanápalo, outro rei reinava na cidade de Nino. Pois Ateneu, no livro XII, refere de Sardanápalo, citando Ctésias: "pois aos três filhos e às duas filhas, vendo as coisas em má situação, enviara antes para Nino, ao rei que ali estava", etc. Diodoro, seguindo Ctésias, escreve em outro lugar que Sardanápalo morreu fora da cidade de Nino. Os primeiros, ao que nos parece, sacudido o jugo dos Medos, reivindicaram o direito do antigo reino para os Assírios, dos quais a história sagrada nos fornece apenas cinco Reis, entre os quais Heródoto também menciona Senaqueribe, a quem chama rei dos Árabes, porque, como pensamos, os Árabes Cenitas, vizinhos dos Babilônios, gente combativa e vigorosa, parecem ter invadido as fronteiras dos Assírios, estando os Medos já entregues ao luxo e a uma vida mais mole, e ali ter obtido o reino. Em segundo lugar, os Babilônios se rebelaram CXXVI anos após a queda de Sardanápalo, sob a chefia de Nabonassar, de cujo início se deduzem todos os cálculos dos movimentos celestes, de modo que a astronomia não conhece marco temporal mais antigo. Pois os Babilônios não se rebelaram sob Arbaces, como inventa Orósio no livro II, cap. II: *Retirando-se Arbaces para os Medos, os Caldeus retiveram para si parte do reino, os quais reivindicaram a Babilônia para si contra os Medos.* Mas se engana. Pois o primeiro Nabonassar é que se separou dos Medos e fundou um novo império na Babilônia. Depois de Nabonassar aquele imenso império, abalado por diversas vicissitudes, interregnos, pilhagens, invasões de tiranos, veio finalmente ao poder de Ciro. A série dos reis de Nabonassar até Ciro, que aqui apresentamos, contaminada pela audácia dos ignorantes, restauramos em parte a partir de Ptolomeu, em parte por conjectura.

I *Nabonassarus*.] Esta menção a Nabonassar existe apenas em Ptolomeu, em cujo lugar o intérprete árabe ineptissimamente verteu "Nabucodonosor". Não fora Ptolomeu, teria perecido a memória deste rei, exceto que Censorino menciona de passagem seus anos. A sucessão deste império, até Ciro, agora pela primeira vez publicamos. Pois até aqui ela era ignorada.

V *Mardokempadus*.] Que este é o mesmo a quem a Escritura chama Merodach, demonstramos em outro lugar. No primeiro e segundo ano deste, a Lua se eclipsou, como Hiparco e depois dele Ptolomeu observaram a partir das observações dos Caldeus. No ano XIV de Ezequias, justo rei de Judá, Mardokempadus enviou legados a Jerusalém, sendo o sétimo ano de seu império, e o ano 3999 da *Periodus Iuliana*, primeiro ano da Hebdomadis ou *Semittah*, ano notável pela morte de Rômulo e por uma defecção solar, à qual seguiram-se trevas máximas, em XXVI de maio, *neomenia* de Sivan. Também o milagre da sombra retrocedida ocorreu neste ano. Os que fazem a época do mundo maior em XVIII anos do que nós e do que a razão exige, são forçosamente obrigados a colocar o ano XIV de Ezequias no ano 3984 da *Periodus Iuliana*, IX anos antes do início de Mardokempadus. O que é absurdíssimo.

XVII *Nabuchodonosorus*.] A este os Massoretas mal chamam Nebuchadnetzer, e muitos hoje, *hebraizantes*, julgam ter avançado muito no hebraísmo se assim o nomeiam, em vez de como toda a antiguidade o chamou. Este, em vivendo ainda o pai, em Síria administrou a guerra com poder, direito e nome real durante XIII anos, até a morte do pai Nabopolassar, após o qual reinou sozinho XXX anos. De onde o segundo ano de Nabucodonosor em Daniel, cap. II, é o segundo [...continua]

English

DYNASTY OF THE ASSYRIANS, AFTER THEY DEFECTED FROM THE MEDES.] That immense empire of the Assyrians, which Arbaces invaded and preserved intact, was torn into many shreds under Arbaces' successors: which Orosius clearly teaches in book I, ch. XIX. *Thereafter the empire of the Assyrian kings passed to the Medes. Then, with many wars breaking out everywhere, which it is by no means fitting to relate one by one, through various events it passed to the Scythians and Chaldaeans, and by a similar route returned again to the Medes.* For under Artycas, Nabonassar, defecting from the Medes, founded a new dynasty in Babylonia, and Salmanassar, king of the Assyrians, deported the ten tribes into Media. Again, under Arbianes, Sennacherib, king of the Assyrians, is killed by his sons. Thus, while the Medes ruled, not only did others invade Assyria, but Salmanassar already then held part of Media, when he deported the ten Tribes into those regions. Furthermore Isaiah, who began to prophesy under Sosarmus III, king of the Medes, in XIII threatens the destruction of Assyria by the Medes. The Assyrians therefore did not always obey the Medes: but, as we have said, the Chaldaeans defected from them more than once, and the Medes in turn avenged their rebellion. Which is so certainly established that, from that passage of Isaiah and from the words of Orosius cited just before, it can be concluded that the empire of the Medes was agitated by varied fortunes of rebellions and defections. Indeed, not only under Artycas did Nabuchodonosor defect from the Medes, but also under Panya, XXIV king of the Assyrians, the Chaldaeans waged war on the Phoenicians—which they would not have done had they been subject to the Assyrian empire. Wherefore that empire is more illustrious for its origin and antiquity than for its extent, which it did not always preserve intact: which initially was indeed immense, but afterwards was split into many shreds by the defections of subject nations, the Assyrian kings being given over to luxury and meditating anything rather than arms and the welfare of their kingdom. Finally, if we believe Ctesias, while Sardanapalus was still living, another king reigned in the city of Ninus. For Athenaeus in book XII reports this from Ctesias concerning Sardanapalus: "for his three sons and two daughters, seeing matters going badly, he had sent ahead to Ninus, to the king there," etc. Diodorus, following Ctesias, writes elsewhere that Sardanapalus perished outside the city of Ninus. The first, as it seems to us, having shaken off the yoke of the Medes, reclaimed the right of the former kingdom for the Assyrians, of whom sacred history furnishes us only five Kings, among whom Herodotus also mentions Sennacherib, whom he calls king of the Arabs—because, as we suppose, the Scenite Arabs, neighbors of the Babylonians, a fierce and vigorous people, with the Medes now relaxed into luxury and softer life, seem to have invaded the borders of the Assyrians and obtained kingship there. Secondly the Babylonians rebelled CXXVI years after the fall of Sardanapalus, under the leadership of Nabonassar, from whose beginning all the calculations of celestial motions are derived, so that astronomy knows no older temporal marker. For the Babylonians did not rebel under Arbaces, as Orosius fabricates in book II, ch. II: *When Arbaces departed for the Medes, the Chaldaeans retained part of the kingdom for themselves, who claimed Babylonia for themselves against the Medes.* But he is mistaken. For Nabonassar was the first to defect from the Medes and to found a new empire in Babylonia. After Nabonassar that immense empire, shaken by various misfortunes, interregna, brigandages, invasions of tyrants, finally came into the power of Cyrus. The series of kings from Nabonassar to Cyrus, which we here present, contaminated by the audacity of the ignorant, we have restored partly from Ptolemy, partly by conjecture.

I *Nabonassarus*.] Mention of this Nabonassar exists only in Ptolemy, in whose place the Arab interpreter most ineptly rendered "Nabuchodonosor." Were it not for Ptolemy, the memory of this king would have perished, except that Censorinus mentions his years in passing. The succession of this empire down to Cyrus we now publish for the first time. For hitherto it was unknown.

V *Mardokempadus*.] That this is the same whom Scripture calls Merodach we have demonstrated elsewhere. In his first and second years the Moon was eclipsed, as Hipparchus and after him Ptolemy noted from the observations of the Chaldaeans. In the XIV year of Hezekiah, righteous king of Judah, Mardokempadus sent legates to Jerusalem—it being the seventh year of his empire, and the year 3999 of the *Periodus Iuliana*, the first year of the Hebdomas or *Semittah*, a year notable for the death of Romulus and for a solar eclipse, upon which the greatest darkness followed, on XXVI May, the *neomenia* of Sivan. Also the miracle of the shadow turned back occurred in this year. Those who make the world's epoch greater by XVIII years than we do and than reason demands, are necessarily forced to place the XIV year of Hezekiah in the year 3984 of the *Periodus Iuliana*, IX years before the beginning of Mardokempadus. Which is most absurd.

XVII *Nabuchodonosorus*.] Him the Masoretes wrongly call Nebuchadnetzer, and many today, *hebraizers*, think they have made great progress in Hebrew if they call him thus, rather than as all antiquity called him. He, while his father still lived, in Syria administered war with imperial power, right, and royal title for XIII years, until the death of his father Nabopolassar, after whom he reigned alone XXX years. Whence the second year of Nabuchodonosor in Daniel ch. II is the second [...continues]

Latim

DYNASTIA ASSYRIORUM, POSTQUAM A MEDIS DEFECERUNT.] Ingens illud Assyriorum imperium, quod integrum invasit & tutatus est Arbaces, in multas lacinias sub Arbacis successoribus discerptum est: quod perspicue docet Orosius libro I cap. XIX. Exin regum Assyriorum imperium in Medos concessit. deinde multis praelijs undique scatentibus, quae per ordinem disserere nequaquam aptum est, per varios prouentus ad Scythas Chaldeosque, & rursus ad Medos parili via redijt. Sub Artyca enim Nabonassarus a Medis deficiens nouam dynastiam in Babylonia condidit, & Salmanassar rex Assyriorum decem tribus in Mediam deportauit. Rursus sub Arbiane Sennacherib rex Assyriorum a filijs occiditur. ita ut Medis imperantibus non solum Assyriam alij invaserint, sed etiam partem Mediae iam tum Salmanassar obtineret, quum in eas regiones decem Tribus deportauit. Praeterea Esaias, qui sub Sosarmo III Medorum rege prophetare caepit, XIII, Assyriae exitium minatur a Medis. Non ergo semper Assyrij Medis paruerunt: sed, quod iam diximus, Chaldaei ab ipsis non semel defecerunt, & rursus Medi eorum rebellionem ulti sunt. quod tam certo constat, ut ex eo Esaiae loco, & ex verbis Orosij paulo ante productis colligi possit, imperium Medorum varia rebellionum & defectionum fortuna agitatum fuisse. Quin etiam non solum sub Artyca Nabuchodonosorus a Medis defecit, sed etiam sub Panya XXIIII Assyriorum rege Chaldaei Phoenicibus bellum intulerunt, non facturi, siquidem Assyriorum imperio subiecti fuissent. Quare illud imperium clarius est origine & vetustate sua; quam amplitudine, quam non semper integram perpetuauit: quae initio quidem immensa fuit, postea per subditarum nationum defectiones in multas quasi lacinias diuulsum est, regibus Assyriorum in luxum solutis, & quiduis potius, quam arma, & salutem regni sui meditantibus. Denique si Ctesiae credimus, vivente Sardanapalo, alius rex in urbe Nino regnabat. Athenaeus enim libro XII haec ex Ctesia refert de Sardanapalo: τοὺς γὰρ τρεῖς υἱούς, καὶ δύο θυγατέρας, ὁρῶν τὰ πράγματα κακούμενα, προπεπόμφει εἰς Νίνον πρὸς τὸν ἐκεῖ βασιλέα, &c. Ctesiam secutus Diodorus Sardanapalum alibi, quam in urbe Nino perijsse scribit. Primi, ut nobis videtur, iugo Medorum excusso pristini regni ius asseruerunt Assyrij, quorum quinque tantum Reges nobis subministrat sacra historia, in quibus etiam Sennacheribi meminit Herodotus, quem Arabum regem vocat, quia, ut putamus, Arabes Scenitae Babylonijs finitimi, gens acris & strenua, Medis iam in luxum & molliorem vitam solutis, videntur Assyriorum fines invasisse, & in illis regnum obtinuisse. Secundo Babylonij rebellarunt annis CXXVI ab exitio Sardanapali, duce Nabonassaro, a cuius initio omnes motuum caelestium rationes deducuntur, ut nullum vetustiorem temporum titulum nouerit astronomia. Non enim sub Arbace Babylonij rebellarunt, ut comminiscitur Orosius lib. II, cap. II. Discedente autem Arbace in Medos, partem regni penes se retinuere Chaldaei, qui Babyloniam sibi aduersus Medos vindicarunt. Sed fallitur. Primus enim Nabonassarus defecit a Medis, & nouum imperium in Babylonia condidit. Post Nabonassarum illud ingens imperium diuersis casibus, interregnis, latrocinijs, tyrannorum invasionibus concussum tandem in potestatem Cyri venit. Seriem vero regum a Nabonassaro, ad Cyrum usque, quam hic damus, imperitorum audacia contaminatam ex Ptolemaeo partim, partim etiam a coniectura restituimus.
I Nabonassarus.] Huius Nabonassari mentio apud unum Ptolemaeum extat, pro quo Arabs interpres ineptissime Nabuchodonosorum vertit. Absque Ptolemaeo foret, perierat huius regis memoria, nisi quod obiter eius annorum meminit Censorinus. Successionem huius imperij, usque ad Cyrum, nunc primum publicamus. Hactenus enim ea ignorata fuerat.
V Mardokempadus.] Hunc esse eundem, quem Merodach scriptura vocat, alibi a nobis demonstratum est. Primo & secundo huius anno Luna defecit, ut ex obseruationibus Chaldaeorum Hipparchus, & post eum Ptolemaeus, notarunt. Anno XIIII Ezekiae iusti, regis Iuda, Mardokempadus legatos misit Ierosolyma, qui erat eius imperij septimus, & periodi Iulianae 3999, anno primo Hebdomadis, siue Semittah, qui annus Romuli morte insignis fuit, & defectione Solari, quam maximae tenebrae consecutae sunt, XXVI Mai, neomenia Sivvan. item miraculum umbrae retroactae hoc anno contigit. Qui epocham mundi maiorem XVIII annis faciunt, quam nos, & quam ratio postulat, ij necessario annum XIIII Ezekiae statuere coguntur in anno 3984 periodi Iulianae, annis IX ante initium Mardokempadi. Quod absurdissimum est.
XVII Nabuchodonosorus.] Hunc male Nebuchadnetzer Masoritae vocant, & multi hodie ἑβραΐζοντες multum se in Hebraismo profecisse putant, si ita potius, quam quomodo omnis vetustas eum vocauit, appellent. Hic in Syria, viuo patre, cum imperio, iure, ac nomine regio bellum administrauit annos XIII, usque ad exitum patris Nabopollassari, post quem XXX annos solus regnauit. Vnde secundus annus Nabuchodonosori apud Danielem Cap. II, est secundus

Definicoes nesta pagina

Hebdomas / SemittahCiclo sabático hebraico de sete anos (shemittah), usado por Scaliger como marco cronológico junto à *Periodus Iuliana*.

Referencias cruzadas

Externa: Orosius, Historiae adversus paganos, lib. I cap. XIX - "quod perspicue docet Orosius libro I cap. XIX"
Externa: Orosius, Historiae, lib. II cap. II - "ut comminiscitur Orosius lib. II, cap. II"
Externa: Athenaeus, Deipnosophistae, lib. XII - "Athenaeus enim libro XII haec ex Ctesia refert"
Externa: Isaías 13 (oráculo contra Babilônia/Assíria) - "Esaias... XIII, Assyriae exitium minatur a Medis"
Externa: Daniel 2 - "secundus annus Nabuchodonosori apud Danielem Cap. II"
Interna: alibi (em outro lugar da própria obra de Scaliger) — sobre identificação Mardokempadus = Merodach - "alibi a nobis demonstratum est"
Externa: Ptolomeu, Almagesto (Canon Regum / observações de eclipses) - "ex Ptolemaeo partim... ut ex obseruationibus Chaldaeorum Hipparchus, & post eum Ptolemaeus, notarunt"
Externa: Censorinus, De die natali - "nisi quod obiter eius annorum meminit Censorinus"
Externa: Herodotus (sobre Senaqueribe rei dos árabes) - "Sennacheribi meminit Herodotus, quem Arabum regem vocat"
Externa: Diodorus Siculus, Bibliotheca Historica (sobre morte de Sardanápalo) - "Ctesiam secutus Diodorus Sardanapalum alibi, quam in urbe Nino perijsse scribit"
Externa: 2 Reis 20:8-11 / Isaías 38:8 (milagre da sombra retrocedida no relógio de Acaz) - "miraculum umbrae retroactae hoc anno contigit"

Eventos astronomicos detectados

lunar_eclipse: Eclipses lunares observados no primeiro e segundo ano de Mardokempadus pelos Caldeus, registrados por Hiparco e depois por Ptolomeu (eclipses canônicos do Almagesto). data: anno primo et secundo Mardokempadi (rei XII da dinastia babilônica de Nabonassar) fonte: Ptolomeu (Almagesto, IV/V), citando observações caldaicas via Hiparco
solar_eclipse: Eclipse solar com 'trevas máximas' no ano 3999 da Periodus Iuliana, datado por Scaliger em 26 de maio, neomenia de Sivã, ano XIV de Ezequias e ano da morte de Rômulo. Associado por Scaliger ao milagre da sombra retrocedida (relógio de Acaz). data: anno 3999 periodi Iulianae, XXVI Mai, neomenia Sivvan; anno XIV Ezekiae regis Iuda; anno septimo Mardokempadi fonte: Scaliger (cálculo próprio); referência bíblica a 2 Reis 20 / Isaías 38
Flags de incerteza (pontos para revisao humana)
Notas do tradutor: Página 322 do Isagogicorum: capítulo dedicado à transição entre dinastia assíria e dinastia babilônica de Nabonassar, fundamental para Scaliger porque marca o início do cômputo astronômico (Era de Nabonassar = 26 fev 747 a.C. juliano = âncora do Almagesto). Esta é uma página de comentário corrido a uma tabela cronológica anterior, com glosas numeradas (I Nabonassarus, V Mardokempadus, XVII Nabuchodonosorus) que correspondem a entradas da lista dinástica. O método é típico do Scaliger maduro: confronto de Ptolomeu (canon astronômico, considerado fonte dura) contra Orósio e Massoretas (considerados fontes corruptas ou tardias). O ataque a Orósio II.2 é categórico ('comminiscitur'... 'fallitur'). A passagem grega de Ateneu citando Ctésias está parcialmente embaçada no scan mas é legível e foi transcrita conforme padrão de edições modernas de Ateneu (Deipn. XII.529).

Encontrou um erro nesta pagina?

Esta traducao e texto-semente gerado por IA - erros sao esperados.

Reportar no GitHub Hypothes.is Como contribuir