Isagogicorum chronologiae canonum · Joseph Scaliger (1606)
Ver scan original (p.331)

Portugues

LIVRO TERCEIRO.

Todos concordam unanimemente em situá-lo no ano II da Olimpíada CXII, sendo arconte em Atenas Aristófanes; soma-se um caráter demonstrativo do céu: o eclipse da Lua em 20 de setembro, no dia vinte de Metagitnion. Era, com efeito, o ano XXVIII do período Ático. Erra, porém, Plutarco, que escreve ter este eclipse do astro ocorrido no dia vinte de Boedromion, durante os Mistérios. Os Mistérios celebram-se de fato sempre no dia XX de Boedromion, mas naquele ano a *neomenia* de Boedromion caiu nas Calendas de Outubro; portanto, os Mistérios caíram no dia XX do mesmo mês. Mas o eclipse lunar já tinha ocorrido antes, em 20 de setembro, no vinte de Metagitnion. Foge, pois, manifestamente a Plutarco a razão, ao dizer que ocorreu no vinte de Boedromion, e portanto durante os Mistérios. Nem é melhor a opinião de Arriano, que transmite ter o astro eclipsado em Pyanepsion. Assim, nem Boedromion segundo Plutarco tem cabimento aqui, nem Pyanepsion segundo Arriano, seja popular, seja de *prytaneia*. Pois o eclipse da Lua ocorrera onze dias antes da batalha. Donde a batalha foi travada nas Calendas de Outubro, na *neomenia* de Boedromion. Calipo, em honra de Alexandre, instituiu um período cujo Hiperbereteu macedônio — chamado Alexandreu por causa deste argumento — coincide com o sexto de Outubro, ao qual corresponde a *Epacta* Juliana XVII. E daí começou o período Alexandreu Calíppico. Mas, como os atenienses iniciam o ano a partir dos dias estivais, no verão que se seguiu imediatamente a este outono instituíram o início da *Enneadecaeteris*, e portanto do período de *prytaneia* Calíppico, o qual aboliu inteiramente o Metônico, assim como antes o Metônico tinha desalojado a *Octaeteris* de Harpalo de seu posto. Não obstante, muitos retiveram o Metônico, conforme atestam Téon no comentário a Arato e Diodoro Sículo.

LXXXI. Até a morte de Alexandre Magno, e Thoth de Filipe.] Alexandre morreu no primeiro ano da Olimpíada CXIV, ano 425 de Nabonassar. Daí surge o início da *Epocha* de Filipe entre os astrônomos, seja a partir de Filipe Arrideu, que foi rei dos macedônios apenas de nome, seja a partir de Filipe pai de Alexandre, sob o qual foram reformados os meses dos macedônios, como consta da Epístola do próprio Filipe. Pois, embora essa *epocha* tenha sido recebida em uso civil muito tempo após a morte de Filipe, pode no entanto ter sido designada a partir de Filipe pai de Alexandre, assim como a *Aera* Alexandrina dos Selêucidas é designada a partir daquele rei [Alexandre], que doze anos antes deixara de viver.

LXXXII. Até a *aera* dos Contratos dos Selêucidas, judaica.] Os judeus iniciavam sua *aera* dos contratos a partir de Nisan do ano 3449 no cômputo de hoje, seis meses antes da *aera* Alexandrina dos Antioqueno. E é esta a que utiliza o primeiro livro dos Macabeus; ela, de Tisri a Nisan, coincide com a judaica; daí até Tisri, antecede em seis meses a judaica. Isto pode confundir muito mesmo o leitor mais diligente nos anos chamados dos Gregos no primeiro livro dos Macabeus. E certamente esta discrepância nunca incomodou ninguém. Os antioquenos, com efeito, fazem o início da *Aera* Alexandrina remontar ao ano judaico 3450; os judeus, como dissemos, ao ano 3449. Assim ainda hoje os judeus costumam contar sua *aera* dos Contratos. Por isso, no primeiro livro dos Macabeus há manifesta antecipação dos anos dos Gregos, ali tantas vezes citados, sobre a *Aera* dos Antioquenos. Lembre-se, pois, sempre de referir esses anos dos Gregos ao 3449, não ao 3450 ano judaico.

LXXXIII. Até a *aera* dos Selêucidas Antiocena.] Calipo de Cízico foi o primeiro de todos a mostrar a inutilidade dos cálculos da *Octaeteris* popular de Harpalo, que estabelecia um ano de 365 dias [CCCLXV], que é o mero ano Ático popular. Pois a *Enneadecaeteris* Metônica já havia há muito excluído a Lunar de Harpalo. Esse mesmo Calipo, repito, demonstrara que em nove *Octaeterides* harpaleias e uma *Tetraeteris*, que são 76 anos, os meses civis e lunares retornam em ciclo. Por isso instituiu um período do mesmo número de anos, tanto Lunares como populares, tomando o início do Hiperbereteu Lunar a 6 de Outubro, e isto em honra de Alexandre Magno e de seu império Asiático, de cujo primeiro ano, como antes dissemos, derivou o seu período Lunar. Mas o período popular não pôde tomar daí seu início, senão 19 anos após este tempo, isto é, 12 anos após a morte de Alexandre, no ano 4402 do *Periodus Iuliana*, em que o Hiperbereteu Olímpico, isto é, o quarto mês do período Olímpico, começava imediatamente após o *kentron opôrinon* [equinócio outonal], a saber, depois do dia 7 de Outubro, no terceiro dia do Hiperbereteu Lunar. Esta é a razão por que 12 anos após a morte de Alexandre começa o período Alexandreu de Calipo. E ainda hoje essa *epocha* é chamada Alexandrea, pelos árabes ἐποχὴ τοῦ δικέρωτος, porque chamam a Alexandre δικέρωτα [o Bicorne], como demonstramos em outro lugar. Igualmente os sucessores de Alexandre, *Nubeth dhilkarnain*, διαδοχὴ τοῦ δικέρωτος, sucessão do Bicorne, conforme lemos no Astrólogo Tunisino que possuímos. Os mesmos árabes chamam essa *epocha* אים ארומי *Aiam errumi*, ἡμέρας Ῥωμαϊκάς [dias romanos], porque hoje consta de meses puramente romanos, embora com denominações caldaicas. Também Jorge Crisocoques, médico, em seu manual astronômico, não raro chama-os χρόνους τῶν Ῥωμαίων [tempos dos romanos], assim como os árabes e persas, de cuja língua aquele Astronômico foi traduzido para o grego. Como, porém, o período Calíppico foi duplo — popular e de *prytaneia*, isto é, de meses plenos, dos quais o povo se servia,

[continua na próxima página: item]

English

BOOK THREE.

All concur unanimously in placing it in the second year of the 112th Olympiad, when Aristophanes was archon at Athens; to which is added a demonstrative sign from heaven: a lunar eclipse on September 20, on the twentieth of Metageitnion. For it was the 28th year of the Attic period. But Plutarch errs in writing that this eclipse of the luminary occurred on the twentieth of Boedromion, during the Mysteries. The Mysteries are indeed always held on the 20th of Boedromion, but in that year the *neomenia* of Boedromion fell on the Kalends of October; hence the Mysteries fell on the 20th of the same month. But the lunar eclipse had already occurred earlier, on September 20, on the twentieth of Metageitnion. Therefore Plutarch's reasoning manifestly fails when he says it took place on the twentieth of Boedromion, and consequently during the Mysteries. Nor is Arrian's view any better, who reports that the luminary was eclipsed in Pyanepsion. Hence neither Boedromion according to Plutarch fits here, nor Pyanepsion according to Arrian, whether popular or of the *prytaneia*. For the lunar eclipse had occurred eleven days before the battle. Whence the battle was joined on the Kalends of October, the *neomenia* of Boedromion. Callippus, in honor of Alexander, instituted a period whose Macedonian Hyperberetaios — called Alexandreus from this very argument — coincides with October 6, to which corresponds the Julian *Epacta* XVII. And from this began the Alexandrean Callippic period. But because the Athenians begin their year from the summer days, in the summer that immediately followed this autumn they instituted the beginning of the *Enneadecaeteris*, and hence of the Callippic *prytaneia* period, which entirely abolished the Metonic, just as the Metonic had previously dislodged Harpalus' *Octaeteris* from its place. Nevertheless, many retained the Metonic, as Theon on Aratus and Diodorus Siculus attest.

LXXXI. To the death of Alexander the Great, and the Thoth of Philip.] Alexander died in the first year of the 114th Olympiad, year 425 of Nabonassar. Hence arises the beginning of the *Epocha* of Philip among astronomers, whether from Philip Arrhidaeus, who was king of the Macedonians in name only, or from Philip the father of Alexander, under whom the Macedonian months were reformed, as is clear from the Epistle of Philip himself. For although that *epocha* was received into civil use only long after Philip's death, it could nevertheless have been named from Philip the father of Alexander, just as the Alexandrean *Aera* of the Seleucids is named from that king [Alexander] who had ceased to live twelve years earlier.

LXXXII. To the *aera* of the Contracts of the Seleucids, Jewish.] The Jews began their *aera* of contracts from Nisan of the year 3449 in the present reckoning, six months before the Alexandrean *Aera* of the Antiochenes. And this is the one used by the first book of Maccabees; from Tisri to Nisan it coincides with the Jewish; from there to Tisri it precedes the Jewish by six months. This can mislead even the most diligent reader in the years called "of the Greeks" in the first book of Maccabees. And certainly this discrepancy has never troubled anyone. For the Antiochenes derive the beginning of the Alexandrean *Aera* from the Jewish year 3450; the Jews, as we have said, from the year 3449. Even today the Jews thus reckon their *aera* of Contracts. Hence in the first book of Maccabees there is a manifest anticipation of the Greek years, so often cited there, over the Antiochene *Aera*. Always remember, then, to refer those Greek years to 3449, not to 3450 of the Jewish year.

LXXXIII. To the Antiochene *aera* of the Seleucids.] Callippus of Cyzicus was the first of all to show the uselessness of the calculations of Harpalus' popular *Octaeteris*, which set up a year of 365 days [CCCLXV], which is the mere Attic popular year. For the Metonic *Enneadecaeteris* had long since excluded Harpalus' lunar one. This same Callippus, I say, had demonstrated that in nine Harpalean *Octaeterides* and one *Tetraeteris*, which are 76 years, civil and lunar months recur in cycle. He therefore instituted a period of the same number of years, both Lunar and popular, taking the beginning of the Lunar Hyperberetaios from October 6, and this in honor of Alexander the Great and of his Asiatic empire, from whose first year, as we said before, he derived his Lunar period. But the popular period could not begin from this point, but only 19 years after this time — that is, 12 years after Alexander's death — in the year 4402 of the *Periodus Iuliana*, when the Olympic Hyperberetaios, that is the fourth month of the Olympic period, began immediately after the *kentron opôrinon* [autumnal equinox], namely after October 7, on the third day of the Lunar Hyperberetaios. This is the reason why 12 years after Alexander's death the Alexandrean period of Callippus begins. And even today that *epocha* is called Alexandrean — by the Arabs ἐποχὴ τοῦ δικέρωτος, because they call Alexander δικέρωτα [the Two-Horned], as we have demonstrated elsewhere. Likewise Alexander's successors *Nubeth dhilkarnain*, διαδοχὴ τοῦ δικέρωτος, the succession of the Two-Horned One, as we read in the Tunisian Astrologer in our possession. The same Arabs call this *epocha* אים ארומי *Aiam errumi*, ἡμέρας Ῥωμαϊκάς [Roman days], because today it consists of purely Roman months, although with Chaldean names. George Chrysococces too, the physician, in his astronomical handbook, not infrequently calls them χρόνους τῶν Ῥωμαίων [times of the Romans], as do the Arabs and Persians, from whose tongue that Astronomicon was translated into Greek. But since the Callippic period was twofold — popular, and of *prytaneia*, that is of full months which the people used —

[continues on next page: item]

Latim

LIBER TERTIVS.

uno ore illum conferunt in annum II Olymp. CXII, ἄρχοντος Ἀθήνησιν Ἀριστοφάνους, accedit demonstratiuus character ex caelo, deliquium Lunae, Septembris XX, Μεταγειτνιῶνος εἰκάδι. Erat enim annus XXVIII periodi Atticae. Fallitur vero Plutarchus, qui hoc deliquium sideris contigisse scribit εἰκάδι Βοηδρομιῶνος, Μυστηρίοις. Mysteria quidem semper conueniunt in XX Boedromionos, sed eo anno neomenia Boedromionos incidit in Kalendas Octobris. proinde Mysteria in XX diem eiusdem mensis. At defectio Lunaris iam antea contigerat vigesima Septembris, εἰκάδι Μεταγειτνιῶνος. Itaque manifesto Plutarchum fugit ratio, qui εἰκάδι Βοηδρομιῶνος, ac proinde μυστηρίοις, contigisse dicit. Neque melior Arriani sententia, qui Πυανεψιῶνος sidus defecisse tradit. Itaque neque Βοηδρομιών secundum Plutarchum hic locum habet, neque secundum Arrianum Πυανεψιών, siue popularis, siue πρυτανείας. Vndecim enim diebus defectio Lunae ante pugnam contigerat. Vnde pugna commissa Kalendis Octobris, νεομηνία Βοηδρομιῶνος. Calippus in gratiam Alexandri periodum instituit, cuius Hyperberetaeus Macedonicus, qui ab hoc argumento Alexandreus vocatus est, conuenit in sextam Octobris, cui respondet Epacta Iuliana XVII. Atque hinc iniuit periodus Alexandrea Calippica. Sed quia Athenienses annum a diebus aestiuis incipiunt, aestate, quae hunc autumnum proxime sequuta est, instituerunt initium Enneadecaeteridos, atque adeo periodi πρυτανείας Calippicae, quae omnino Metonicam peremit, ut Metonica antea Octaeterida Harpali de sede deturbarat. Tamen nihilominus multi Metonicam retinuerunt, ut auctores sunt Theo in Aratum, & Diodorus Siculus.

LXXXI. Ad excessum Alexandri Magni, & Thoth Philippi.] Alexander obijt anno primo Olympiadis CXIIII, Nabonassari 425. Vnde consurgit initium Epochae Philippi apud astronomos, siue a Philippo Aridaeo, qui nomine tenus rex Macedonum fuit, siue a Philippo patre Alexandri, sub quo reformati sunt menses Macedonum, ut constat ex Epistola ipsius Philippi. Nam quanuis longo post obitum Philippi tempore ea epocha in usus ciuiles recepta fuerit, tamen potuit a Philippo patre Alexandri dicta fuisse, quemadmodum Alexandrea Seleucidarum dicta ab eo rege, qui duodecim annis antea in vivis esse desierat.

LXXXII. Ad aeram contractuum Seleucidarum Iudaicam.] Iudaei inibant aeram suam contractuum a Nisan anni 3449 in hodierno computo, sex mensibus ante aeram Alexandream Antiochensium. Atque ea est, qua liber Maccabaeorum prior utitur; quae a Tisri, ad Nisan, conuenit cum Iudaica: hinc ad Tisri, anteuertitur a Iudaica mensibus sex. Hoc multum imponere potest etiam diligentissimo Lectori in annis, qui vocantur Graecorum in priore Maccabaico. Et certe nemini unquam haec discrepantia obeluit. Antiocheni enim initium Aerae Alexandrinae repetunt ab anno Iudaico 3450, Iudaei, ut diximus, ab anno 3449. Ita enim hodieque Iudaei aeram suam Contractuum putare solent. Quare in priore Maccabaeorum manifesta est anticipatio annorum Graecorum, qui toties ibi citantur, supra Aeram Antiochenorum. Semper igitur memineris eos annos Graecorum ad 3449, non ad 3450 annum Iudaicum referre.

LXXXIII. Ad aeram Seleucidarum Antiochenam.] Calippus Cyzicenus primus omnium ostendit inutiles rationes Octaeteridos Harpaleae popularis, quae annum constituebat dierum CCCLXII, qui est merus Atticus popularis. Nam Lunarem Harpaleam iandudum Metonica Enneadecaeteris excluserat. Is, inquam, Calippus ostenderat in Octaeteridibus nouem Harpaleis, & una Tetraeteride, qui sunt anni LXXVI, menses ciuiles, & Lunares in orbem recurrere. Itaque periodum totidem annorum tam Lunarium, quam popularium, instituit, initio Hyperberetaei Lunaris a VI Octobris capto, idque in gratiam Alexandri Magni, & eius imperij Asiatici, a cuius primo anno, ut antea diximus, periodum suam Lunarem deduxit. sed popularis periodus hinc initium capere non potuit, nisi XIX annis post hoc tempus, XII autem post obitum Alexandri, anno periodi Iulianae 4402. quo Hyperberetaeus Olympicus, id est quartus mensis periodi Olympicae, statim inibat post κέντρον ὀπωρινόν, nimirum post VII Octobris, tertia die Hyperberetaei Lunaris. Haec est ratio, quare XII annis post obitum Alexandri periodus Calippi Alexandrea incipit. Hodieque ea epocha dicitur Alexandrea, Arabibibus ἐποχὴ τοῦ δικέρωτος, quia Alexandrum vocant δικέρωτα. quod alibi demonstrauimus. item Alexandri successores Nubeth dhilkarnain, διαδοχὴ τοῦ δικέρωτος, successionem Bicornis, ut apud Astrologum Tunisiensem, qui penes nos est, legimus. Ijdem Arabes hanc epocham vocant אים ארומי Aiam errumi, ἡμέρας Ῥωμαϊκάς, quia hodie mensibus pure Romanis constat, quanquam appellationibus Chaldaicis. Γεώργιος quoque ἰατρὸς ὁ Χρυσοκόκκης in suo προχείρῳ ἀστρονομικῷ non raro χρόνους τῶν Ῥωμαίων vocat, quemadmodum Arabes & Persae, ex quorum lingua Astronomicon illud in Graecam traductum est. Quum autem periodus Calippica duplex fuerit, popularis, & πρυτανείας: id est mensium plenorum, quibus populus utebatur,

item

Definicoes nesta pagina

Periodus Alexandrea CalippicaPeríodo instituído por Calipo em honra de Alexandre, cujo Hiperbereteu macedônio (chamado Alexandreu) coincide com 6 de outubro, com Epacta Juliana XVII.
Aera contractuum Seleucidarum IudaicaEra dos Contratos usada pelos judeus, iniciada a partir de Nisan do ano 3449 do cômputo judaico, seis meses antes da Aera Alexandrina dos Antioquenos. É a era empregada no primeiro livro dos Macabeus.
Aera Seleucidarum AntiochenaEra dos Selêucidas segundo os antioquenos, iniciada no ano judaico 3450, isto é, seis meses depois da era judaica dos Contratos.
Epocha PhilippiÉpoca usada pelos astrônomos a partir da morte de Alexandre Magno (primeiro ano da Olimpíada 114, ano 425 de Nabonassar), denominada de Filipe — seja Filipe Arrideu, seja Filipe pai de Alexandre.

Referencias cruzadas

Interna: supra (livro anterior do Isagogicorum) - "a cuius primo anno, ut antea diximus, periodum suam Lunarem deduxit"
Externa: Plutarco (Vida de Alexandre / De Iside) - "Fallitur vero Plutarchus, qui hoc deliquium sideris contigisse scribit εἰκάδι Βοηδρομιῶνος, Μυστηρίοις"
Externa: Arriano (Anabasis) - "Neque melior Arriani sententia, qui Πυανεψιῶνος sidus defecisse tradit"
Externa: Téon, Comentário a Arato - "ut auctores sunt Theo in Aratum"
Externa: Diodoro Sículo - "& Diodorus Siculus"
Externa: 1 Macabeus - "Atque ea est, qua liber Maccabaeorum prior utitur"
Externa: Epistola Philippi - "ut constat ex Epistola ipsius Philippi"
Externa: Jorge Crisocoques, Procheiron astronomicum - "Γεώργιος quoque ἰατρὸς ὁ Χρυσοκόκκης in suo προχείρῳ ἀστρονομικῷ"
Externa: obra própria de Scaliger (provavelmente De Emendatione Temporum) - "quia Alexandrum vocant δικέρωτα. quod alibi demonstrauimus"

Eventos astronomicos detectados

lunar_eclipse: Eclipse lunar ocorrido onze dias antes da batalha de Gaugamela (Arbela), no dia 20 de setembro = vinte de Metagitnion, ano 28 do período Ático, sendo arconte em Atenas Aristófanes. data: anno II Olympiadis CXII, archonte Athenis Aristophane, Septembris XX, εἰκάδι Μεταγειτνιῶνος fonte: Plutarco (citado erroneamente situando-o no 20 de Boedromion); Arriano (situando-o em Pyanepsion, também rejeitado por Scaliger)
equinox: Equinócio outonal (kentron opôrinon) imediatamente após o início do Hiperbereteu Olímpico, depois de 7 de outubro, no ano 4402 do Período Juliano. data: anno periodi Iulianae 4402, post VII Octobris fonte: Calipo de Cízico
other: Morte de Alexandre Magno, fixando o início da Epocha Philippi astronômica. data: anno primo Olympiadis CXIV, Nabonassari 425 fonte: tradição astronômica (Ptolomeu, Cânon dos Reis)
Flags de incerteza (pontos para revisao humana)
Notas do tradutor: Esta página trata do estabelecimento sincrônico da batalha de Gaugamela (1 outubro 331 a.C.) por meio do eclipse lunar precedente (20 setembro 331 a.C.), refutando os erros de Plutarco e Arriano sobre o mês ateniense correspondente. Em seguida, Scaliger expõe três eras correlacionadas com a morte de Alexandre: (1) a Epocha Philippi astronômica (Nabonassar 425); (2) a Aera dos Contratos judaica dos Selêucidas (Nisan 3449); (3) a Aera Seleucida Antiocena (Tisri 3450). A discrepância de seis meses entre a era judaica e a antiocena é fundamental para entender o cômputo dos 'anos dos Gregos' em 1 Macabeus — Scaliger insiste neste ponto. Finalmente, a longa exposição sobre o período Calíppico distingue cuidadosamente o período lunar (iniciado em 6 outubro do ano da morte de Alexandre) e o período popular/de prytaneia (iniciado 12 anos após, em 4402 do Período Juliano = 330 a.C. menos 12 = ca. 318 a.C.). A erudição oriental (árabe, hebraica, persa) sobre Alexandre como 'o Bicorne' (Dhul-Qarnayn) é típica da abordagem comparatística de Scaliger, citando Jorge Crisocoques e um 'Astrólogo Tunisino' manuscrito de sua biblioteca.

Encontrou um erro nesta pagina?

Esta traducao e texto-semente gerado por IA - erros sao esperados.

Reportar no GitHub Hypothes.is Como contribuir