Portugues
LIVRO TERCEIRO.
Maio, recomendamos que a solenidade seja restabelecida no domingo seguinte, e existe uma autoridade desta natureza. Pois em tempos um pouco anteriores, quando a décima quarta Lua do primeiro mês caiu em dia de domingo, a solenidade foi celebrada no domingo seguinte. No octogésimo nono ano desde o dia do império de Diocleciano, quando a décima quarta Lua caiu no nono dia antes das Calendas de Abril, celebramos a Páscoa na véspera das Calendas de Abril. Os Alexandrinos e Egípcios também, conforme eles próprios escreveram, quando a décima quarta Lua caiu no vigésimo oitavo dia do mês de Phamenoth, celebraram a Páscoa no quinto dia do mês de Pharmuthi, que é a véspera das Calendas de Abril: e assim concordaram conosco. Novamente, no nonagésimo terceiro ano desde o dia do império de Diocleciano, quando a décima quarta Lua caiu no décimo quarto dia do mês de Pharmuthi, que é o quinto dia antes dos Idos de Abril, e era domingo, celebrou-se a Páscoa no domingo, no vigésimo primeiro dia de Pharmuthi, que segundo nós foi o décimo quinto dia antes das Calendas de Maio. Novamente: Portanto, segundo os Egípcios, celebraremos a Páscoa Dominical no primeiro mês: isto é, no sétimo dia antes das Calendas de Maio, que é o trigésimo dia do mês de Pharmuthi. Este último exemplo refere-se ao ano de Cristo 387, e é o mesmo que se propõe logo no início deste testemunho ambrosiano, com *Cyclus Solis* IV, letra dominical C, número áureo VIII, Termino Pascal XVIII de Abril em letra C, portanto domingo: e consequentemente a solenidade dominical deve ser restabelecida no domingo imediatamente seguinte, 25 de Abril. O terceiro exemplo corresponde ao ano de Cristo 386, conforme indica o ano de Diocleciano, com número áureo XVII, Termino Pascal IX de Abril em letra A, *Cyclus Solis* XXII, letra dominical A. E também aqui a solenidade deve ser transferida para o XVI das Calendas de Maio, e não, como erroneamente foi impresso, para o décimo quinto das Calendas. Continua Ambrósio. *Mas como há dois anos celebramos a Páscoa Dominical no décimo primeiro dia antes das Calendas de Maio, isto é, no trigésimo dia do mês segundo nosso cálculo, não devemos ficar perturbados se também agora celebraremos a Páscoa Dominical no trigésimo dia do mês de Pharmuthi.* Há aqui um erro evidente, não dos copistas, mas dos Tipógrafos. Pois o copista, ou Antiquário, não tinha escrito *biennium* (dois anos), mas *VIII ennium*, isto é, *octennium* (oito anos). Assim escreviam mais facilmente *X ennalia*, *XX ennalia* do que *decennalia*, *vicennalia*: o que primeiro ensinou o homem ilustríssimo e de suma erudição Justo Lípsio. De *VIII ennium* tornou-se *VI ennium*. Daí *biennium*. Nada mais verdadeiro. Ambrósio escrevia isto, como advertimos, no ano de Cristo 387. Oito anos antes, no ano 379, sendo cônsules Ausônio e Olíbrio, com *Indictio* VII, número áureo XIX, *Cyclus Solis* XXIV, letra dominical F. O Termino caíra em 17 de Abril, feria IV. O domingo da ressurreição em 21 de Abril, isto é, como diz Ambrósio, no XI das Calendas de Maio, que é o trigésimo dia do mês Pascal Lunar. Pois a primeira *neomenia* Pascal corresponde ao dia 23 de Março: a partir do qual contados trinta dias, que é precisamente a duração do mês Lunar civil, terminam manifestamente em 21 de Abril, o que mesmo sem mim os mestres do Computo advertiram. Mas como se sustenta o argumento? Se no ano de Cristo 379 celebramos a Páscoa no próprio fim da Lua Pascal, no ano 387 não temamos celebrá-la no trigésimo de Pharmuthi, isto é, em 25 de Abril, no quarto dia da Lua segunda. Pelo contrário: Se é lícito no quarto dia da Lua segunda, que é o Termino mais remoto da Ressurreição, quanto mais será lícito dentro dos limites da própria Lua Pascal? Não sei se alguém prestou atenção a este passo ambrosiano. Certamente, não é óbvio para qualquer um. Em parte alguma, porém, existe exemplo mais antigo ou mais ilustre da transferência da Ressurreição Dominical do que estes três que agora trouxemos de Ambrósio. Por isso não podiam ser omitidos sem culpa. Daqui também aprendemos que os latinos costumavam contar a *Epocha Diocletiani* não a partir de Thoth, mas a partir dos meses Pascais seguintes. Por isso, da Igreja Latina devem subtrair-se 284, e não 283, dos anos de Cristo, conforme o método da *Aera Martyrum* na razão Pascal.
AO CAPÍTULO TERCEIRO.
KALENDARIUM IULIANUM.] A estrutura do Calendário Juliano apoia-se em ambos os ciclos como fundamento — o Solar e o Pascal, que chamamos número áureo. Descrevemos seus meses em quatro colunas. A primeira e a terceira pertencem ao *Cyclus Solis* (pois a terceira contém a letra ἐπακτῶν, e a primeira o número dos dias do mês, sem os quais não pode haver ἐπακτῶν); a quarta pertence ao número áureo; a segunda contém ἐξ ἡμέρας que cabe ali, não pertencendo a nenhum dos dois ciclos, mas presente apenas por causa da história. Nas *Epactae* há sobretudo dois aspectos a considerar: o início e a disposição. O início deve ser estabelecido em Março por duas razões: por causa do costume da Igreja antiga, que as começa pelo mês Pascal, e por causa do inconveniente do bissexto, do qual não raramente se incorre em *metaptosis* (μετάπτωσις) da *Epacta*. Na disposição e ordem há igualmente dois aspectos a considerar: que o seu círculo proceda em ordem retrógrada, e que os meses sejam alternadamente plenos e cavos. A causa do processo retrógrado é que os novilúnios de um ano antecedem os novilúnios do seguinte em onze dias. Os novilúnios, portanto, ascendem, e ao ascender aumentam as *Epactae*. A causa, porém, da alternação dos meses plenos e cavos é o movimento mensal da Lua, menor que trinta dias e meio
English
BOOK THREE.
May, we advise that the solemnity be restored on the following Sunday, and authority of this kind exists. For in slightly earlier times, when the fourteenth Moon of the first month fell on a Sunday, the solemnity was celebrated on the following Sunday. In the eighty-ninth year from the day of Diocletian's reign, when the fourteenth Moon was on the ninth day before the Kalends of April, we celebrated Easter on the day before the Kalends of April. The Alexandrians and Egyptians too, as they themselves wrote, when the fourteenth Moon fell on the twenty-eighth day of the month Phamenoth, celebrated Easter on the fifth day of the month Pharmuthi, which is the day before the Kalends of April: and thus they agreed with us. Again, in the ninety-third year from the day of Diocletian's reign, when the fourteenth Moon fell on the fourteenth day of the month Pharmuthi, which is the fifth day before the Ides of April, and was a Sunday, Easter was celebrated on Sunday, on the twenty-first day of Pharmuthi, which according to us was the fifteenth day before the Kalends of May. Again: Therefore according to the Egyptians we shall celebrate the Lord's Passover in the first month: that is, on the seventh day before the Kalends of May, which is the thirtieth day of the month Pharmuthi. This last example pertains to the year of Christ 387, and it is the same that is set forth at the very beginning of this Ambrosian testimony, with *Cyclus Solis* IV, dominical letter C, golden number VIII, Paschal Term XVIII April in letter C, hence Sunday: and accordingly the dominical solemnity must be restored on the following Sunday, April 25. The third example corresponds to the year of Christ 386, as the year of Diocletian indicates, with golden number XVII, Paschal Term IX April in letter A, *Cyclus Solis* XXII, dominical letter A. And here too the solemnity must be transferred to XVI Kal. Mai., not, as has been wrongly printed, to the fifteenth Kal. Ambrose continues. *But since two years ago we celebrated the Lord's Passover on the eleventh day before the Kalends of May, that is on the thirtieth day of the month according to our reckoning, we should not be moved if next we shall celebrate the Lord's Passover on the thirtieth day of the month Pharmuthi.* But there is a glaring error, not of the copyists, but of the Typographers. For the copyist, or Antiquarius, had not written *biennium*, but *VIII ennium*, that is, *octennium*. Thus they wrote *X ennalia*, *XX ennalia* more readily than *decennalia*, *vicennalia*: which the most distinguished man of utmost erudition Justus Lipsius first taught. From *VIII ennium* it became *VI ennium*. From this *biennium*. Nothing is truer. Ambrose was writing this, as we have noted, in the year of Christ 387. Eight years earlier, in the year 379, when Ausonius and Olybrius were Consuls, with *Indictio* VII, golden number XIX, *Cyclus Solis* XXIV, dominical letter F. The Term had fallen on April 17, feria IV. The Sunday of the resurrection on April 21, that is, as Ambrose says, on XI Kal. Mai., which is the thirtieth day of the Paschal Lunar month. For the first Paschal *neomenia* corresponds to March 23: from which thirty days counted — which is precisely the length of the civil Lunar month — manifestly end on April 21, which even without my saying so the masters of Computus have noted. But how does the argument stand? If in the year of Christ 379 we celebrated Easter at the very end of the Paschal Moon, in the year 387 let us not fear to celebrate it on the thirtieth of Pharmuthi, that is April 25, on the fourth day of the second Moon. On the contrary: If it is permitted on the fourth day of the second Moon, which is the most remote Term of the Resurrection, how much more will it be permitted within the limits of the Paschal Moon itself? I do not know whether anyone has paid attention to this Ambrosian passage. Certainly it is not obvious to everyone. Nowhere, however, is there a more ancient or more illustrious example of the transposition of the Lord's Resurrection than these three which we have just brought forth from Ambrose. Therefore they could not be passed over without offense. From these we have also learned that the Latins were accustomed to reckon the *Epocha Diocletiani* not from Thoth, but from the Paschal months following. Therefore from the Latin Church 284, not 283, must be subtracted from the years of Christ, according to the method of the *Aera Martyrum* in Paschal reckoning.
ON CHAPTER THREE.
KALENDARIUM IULIANUM.] The structure of the Julian Calendar rests on both cycles as its foundation — the Solar and the Paschal, which we call the golden number. We have described its months in four columns. The first and the third pertain to the *Cyclus Solis* (for the third contains the letter ἐπακτῶν, and the first the number of the days of the month, without which there cannot be ἐπακτῶν); the fourth pertains to the golden number; the second contains ἐξ ἡμέρας that occurs there, pertaining to neither cycle, but only for the sake of history. In the *Epactae* two things are especially to be considered: the beginning and the arrangement. The beginning is to be set in March for two reasons: on account of the custom of the ancient Church, which begins them from the Paschal month, and on account of the inconvenience of the bissextile, from which not infrequently *metaptosis* (μετάπτωσις) of the *Epacta* is incurred. In the arrangement and order two things are likewise to be considered: that their cycle proceeds in retrograde order, and that the months are alternately full and hollow. The reason for the retrograde progression is that the new moons of one year precede the new moons of the following by eleven days. The new moons therefore ascend, and by ascending increase the *Epactae*. The reason, however, for the alternation of full and hollow months is the monthly motion of the Moon, less than thirty days and a half
Latim
LIBER TERTIUS.
Mai, sequenti Dominica instaurandam solennitatem suademus, auctoritas extat eiusmodi. Nam temporibus paulo superioribus, quum incidisset quarta decima Luna mensis primi in Dominicam diem, sequenti altera Dominica celebrata solennitas est. Octagesimo autem anno et nono ex die imperii Diocletiani, quum quartadecima Luna esset nono Kalendas Aprilis, nos celebravimus Pascha pridie Kal. Aprilis. Alexandrini quoque et Aegyptii, ut ipsi scripserunt, quum incidisset quartadecima Luna vigesimo et octavo die Phamenoth mensis, celebraverunt Pascha quinta die Pharmuthi mensis, quae est pridie Kalendas Aprilis: ac sic convenere nobiscum. Rursus nonagesimo et tertio anno a die imperii Diocletiani, quum incidisset quartadecima Luna in quartumdecimum diem Pharmuthi mensis, quae est quinto Idus Aprilis, quae erat Dominica die, celebratum est Pascha Dominica, Pharmuthi vigesimo et primo die, qui fuit secundum nos quintodecimo Kalendas Mai. Rursus: Ergo secundum Aegyptios primo mense celebraturi sumus Dominicam Pascha: hoc est septimo Kal. Mai, qui est trigesimus Pharmuthi mensis. Hoc ultimum exemplum pertinet ad annum Christi CCCLXXXVII. estque idem, quod statim initio huius testimonii Ambrosiani proponitur, Cyclo Solis IIII, litera Dominicali C, numero aureo VIII, Termino Paschali XVIII Aprilis in litera C, ideo Dominica: ac proinde instauranda solennitas dominica proxime sequente, XXV Aprilis. Tertium exemplum congruit anno Christi CCCLXXXVI, ut quidem indicat annus Diocletiani, aureo numero XVII, Termino Paschali IX Aprilis in litera A, Cyclo Solis XXII, litera Dominicali A. Et hic quoque solenne traducendum in XVI Kal. Mai, non, ut perperam excusum est, quintodecimo Kal. Pergit Ambrosius. Sed quum ante biennium celebravimus Pascha Dominicum undecimo Kalendas Mai, hoc est trigesimo die mensis secundum nostram scilicet calculationem, moveri non debemus, si et proxime trigesimo die Pharmuthi mensis celebraturi sumus Pascha Dominicum. Est vero insignis error non librariorum, sed Typographorum. Librarius enim, sive Antiquarius, non biennium scripserat, sed VIII ennium, hoc est octennium. Sic X ennalia, XX ennalia scribebant libentius, quam decennalia, vicennalia: quod primus docuit vir clarissimus et summa eruditione Iustus Lipsius. ex VIII ennium factum VI ennium. ex eo biennium. quo nihil verius. Scribebat haec Ambrosius, ut monuimus, anno Christi CCCLXXXVII. Octennio ante anno CCCLXXIX, Ausonio et Olybrio Coss. Indictione VII, aureo numero XIX, cyclo Solis XXIIII, litera Dominicali F. Terminus inciderat in XVII Aprilis, feria IIII. Dominica resurrectionis XXI Aprilis, hoc est, ut ait Ambrosius, XI Kal. Mai. quae est trigesima dies mensis Paschalis Lunaris. Nam neomenia prima Paschalis congruit diei XXIII Martii: a qua triginta dies putati, quod nimirum dierum est mensis Lunaris civilis, desinunt manifesto in XXI Aprilis, quod et me tacente Computorum magistri monuerunt. Sed quomodo constat argumentum: Si anno Christi CCCLXXIX celebravimus Pascha in ipso fine Lunae Paschalis, anno CCCLXXXVII ne vereamur illud celebrare trigesima Pharmuthi, hoc est XXV Aprilis, die quarta Lunae secundae. Imo contra: Si licet die IIII Lunae secundae, qui est remotissimus Terminus Resurrectionis; quanto magis licebit intra fines ipsius Lunae Paschalis? Haud scio an aliquis animum huic loco Ambrosiano adiecerit. Certe, non cuilibet obvius est. Nuspiam autem extat aut vetustius, aut illustrius exemplum traiectionis Dominicae Resurrectionis, quam sunt illa tria, quae nunc ex Ambrosio produximus. Ideo sine piaculo praeteriri non poterant. Ex his etiam didicimus Latinos Epocham Diocletiani non a Thoth, sed a mensibus Paschalibus sequentibus putare solitos. Ideo Latinae Ecclesiae 284, non 283, de annis Christi detrahenda, ad methodum Aerae Martyrum in ratione Paschali.
IN CAPUT TERTIUM.
KALENDARIUM IULIANUM.] Kalendarii Iuliani structura utroque cyclo tanquam fundamento insistit, Solari, et Paschali, quem numerum aureum dicimus. Huius menses in quaternos versus descripsimus. Primus, et tertius ad cyclum Solis pertinet, (Nam tertius continet literam ἐπακτῶν, primum numerum dierum mensis, sine quibus non potest esse ἐπακτῶν) quartus ad aureum numerum, secundus ἐξ ἡμέρας accidit, ad neutrum cyclum pertinens, sed tantum historiae caussa. In Epactis duo praecipue consideranda, initium, ac dispositus. Initium a Martio instituendum propter duas caussas: propter consuetudinem veteris Ecclesiae, quae a mense Paschali eas orditur, et propter incommodum bisexti, ex quo non raro μετάπτωσις Epactae committitur. In dispositu et ordine duo pariter consideranda: ut circulus earum retrogrado ordine procedat, et ut mensis alternis plenus et cavus sit. Retrogradi processus caussa est, quod novilunia unius anni antevertunt novilunia sequentis undecim diebus. Novilunia igitur ascendunt, et ascendendo Epactas augent. Alternationis vero plenorum et cavorum mensium caussa est motus Lunae menstruus minor triginta dierum semisse
Definicoes nesta pagina
Referencias cruzadas
Eventos astronomicos detectados
- Scaliger faz uma emenda textual ousada ao texto de Ambrósio: troca 'biennium' por 'octennium' (oito anos), atribuindo o erro aos tipógrafos modernos e não aos copistas antigos. Justifica invocando a autoridade de Justo Lípsio sobre a forma '-ennium' em inscrições. A emenda é fundamental para que a cronologia (387 - 8 = 379) feche.
- Conclusão cronológica importante: a Igreja Latina contava a Era de Diocleciano não a partir de Thoth (29 Agosto), mas a partir dos meses pascais seguintes — daí Scaliger prescreve subtrair 284 (e não 283) dos anos de Cristo para obter o ano da Aera Martyrum no contexto pascal latino.
Encontrou um erro nesta pagina?
Esta traducao e texto-semente gerado por IA - erros sao esperados.
Reportar no GitHub Hypothes.is Como contribuir