De Emendatione Temporum · Joseph Scaliger (1583)
📄 Ver scan original (p.709)

Português

Nem se considera nesta doutrina outra coisa além disto. Reunimos, porém, neste livro não todos os cômputos anuais de todas as nações, mas os das principais; e não tudo de todos, mas a parte principal. Entre eles seja príncipe, e primeiro no tempo, o Cômputo Judaico, de todos os que hoje estão em uso o mais engenhoso e elegante.

[Título hebraico] "Colheita resumida do segredo da intercalação (ʿibbur)":

1. Mês: 29 dias, 12 horas, 793 ḥalakim (escrúpulos).
2. Ano lunar: 354 dias, 8 horas, 876 ḥalakim.
3. Ciclo lunar de 19 anos: 12 comuns e 7 embolísmicos.
4. Os anos embolísmicos no ciclo seguem o padrão 3, 3, 2, 3, 3, 3, 2 — isto é: três, três, dois, três, três, três, dois.
5. Excesso do mês sobre os setenários (semanas): 1 dia, 12 horas, 793 ḥalakim.
6. Excesso do ano comum sobre os setenários: 4 dias, 8 horas, 876 ḥalakim.
7. Excesso do ano embolísmico sobre os setenários: 5 dias, 21 horas, 589 ḥalakim.
8. Excesso do ciclo lunar sobre os setenários: 2 dias, 16 horas, 595 ḥalakim.
9. Molad Tohu (neomênia primordial): 2 dias, 5 horas, 204 ḥalakim.
10. Ano solar: 365 dias e um quarto de dia.
11. Excesso do Sol sobre o ano lunar: 10 dias, 21 horas, 204 ḥalakim.
12. Excesso do ciclo solar sobre o lunar: 0 dias, 1 hora, 485 ḥalakim.
13. Tohu solar: 12 horas, 20, 204 ḥalakim.
14. Excesso do mês da Tequfá: 0 dias, 21 horas, 827 ḥalakim.

[Título hebraico] "Trabalho da intercalação":

Para saber o molad (neomênia) de Tishri:
15. Toma o excesso dos ciclos e anos já decorridos. Lança toda a soma sobre o molad primordial (Tohu). Descarta todos os setenários: resultará a neomênia de Tishri.

Para saber a neomênia de um mês:
16. Acrescenta a neomênia de um mês à neomênia dada: resultará a neomênia seguinte.

Para saber... [continua na página seguinte]

English

Nor is anything else besides this treated in this doctrine. We have gathered into this book not indeed all the annual computations of all nations, but those of the principal ones; and not all aspects of each, but the principal part. Of these, let the first in rank and time be the Jewish Computation, the most ingenious and elegant of all that are today in use.

[Hebrew title] "A brief harvest of the secret of intercalation (ʿibbur)":

1. Month: 29 days, 12 hours, 793 ḥalakim (scruples).
2. Lunar year: 354 days, 8 hours, 876 ḥalakim.
3. Lunar cycle of 19 years: 12 common and 7 embolismic.
4. Embolismic years in the cycle follow the pattern 3, 3, 2, 3, 3, 3, 2 — that is: thrice, thrice, twice, thrice, thrice, thrice, twice.
5. Excess of the month over whole weeks: 1 day, 12 hours, 793 ḥalakim.
6. Excess of the common year over whole weeks: 4 days, 8 hours, 876 ḥalakim.
7. Excess of the embolismic year over whole weeks: 5 days, 21 hours, 589 ḥalakim.
8. Excess of the lunar cycle over whole weeks: 2 days, 16 hours, 595 ḥalakim.
9. Molad Tohu (primordial new moon): 2 days, 5 hours, 204 ḥalakim.
10. Solar year: 365 days and one quarter of a day.
11. Excess of the Sun over the lunar year: 10 days, 21 hours, 204 ḥalakim.
12. Excess of the solar cycle over the lunar: 0 days, 1 hour, 485 ḥalakim.
13. Solar Tohu: 12 hours, 20, 204 ḥalakim.
14. Excess of the Tekufah month: 0 days, 21 hours, 827 ḥalakim.

[Hebrew title] "The work of intercalation":

To find the molad (new moon) of Tishri:
15. Take the excess of the cycles and years that have elapsed. Cast the whole sum upon the primordial molad (Tohu). Discard all whole weeks: the new moon of Tishri will result.

To find the new moon of a month:
16. Add the new moon of one month to the given new moon: the following new moon will result.

To find... [continues on next page]

Latim (transcrito)

Neque aliud praeterea in hac doctrina spectatur. Coniecimus autem in hunc librum non omnes quidem omnium nationum Computos annales, sed praecipuarum: neque omnium omnia, sed praecipuam partem. Eorum autem princeps esto primus tempore Iudaicus Computus, omnium, qui hodie in usu sunt, artificiosissimus & elegantissimus.

לֶקֶט קָצִיר לְסוֹד הָעִבּוּר

א חֹדֶשׁ כט יב תשצג פי׳ כט יָמִים יב שָׁעוֹת ותשצג חֲלָקִים׃
ב שְׁנַת הַלְּבָנָה שנד ח תתעו פי׳ שנד יָמִים ח שָׁעוֹת תתעו חֲלָקִים׃
ג מַחֲזוֹר הַלְּבָנָה יט שָׁנִים יב פְּשׁוּטוֹת וְז מְעֻבָּרוֹת׃
ד שָׁנָה מְעֻבֶּרֶת בַּמַּחֲזוֹר גוחאדטזגו פי׳ שָׁלֹשׁ שָׁלֹשׁ שְׁתַּיִם שָׁלֹשׁ שָׁלֹשׁ שָׁלֹשׁ שְׁתַּיִם׃
ה מוֹתַר חֹדֶשׁ עַל זז א׳ יב תשצג׃
ו מוֹתַר שָׁנָה פְּשׁוּטָה עַל זז ד ח תתעו׃
ז מוֹתַר שָׁנָה מְעֻבֶּרֶת עַל זז ה כא תקפט׃
ח מוֹתַר מַחֲזוֹר הַלְּבָנָה עַל זז ב יו תקצה׃
ט מוֹלַד תהו ב ה רד׃
י שְׁנַת הַחַמָּה שסה וּרְבִיעִית יוֹם׃
יא יִתְרוֹן הַחַמָּה עַל שְׁנַת הַלְּבָנָה י כא רד׃
יב מוֹתַר מַחֲזוֹר הַחַמָּה עַל הַלְּבָנָה א תפה׃
יג מוֹתַר תהו שֶׁל חַמָּה יב כ רד׃
יד מוֹתַר חֹדֶשׁ שֶׁל תְּקוּפָה ○ כא תתכז׃

מְלֶאכֶת הָעִבּוּר

לֵידַע מוֹלַד תִּשְׁרֵי׃
טו קַח מוֹתַר מַחֲזוֹרִים וְשָׁנִים שֶׁעָבְרוּ וְתַשְׁלִיךְ כֹּל סַךְ עַל מוֹלַד תהו וְהַפֵּל כָּל זז וְיֵצֵא לְךָ מוֹלַד תִּשְׁרֵי׃

לֵידַע מוֹלַד חֹדֶשׁ׃
טז צָרֵף מוֹלַד חֹדֶשׁ אֶחָד עַל חֹדֶשׁ שֶׁבְּיָדְךָ וְיֵצֵא לְךָ מוֹלַד שֵׁנִי׃

SPICILEGIVM COMPVTI.

1. Mensis 29. 12. 793. Hoc est: 29 dierum. 12 horarum. 793 scrupulorum.
2. Annus Lunaris 354. 8. 876. Hoc est: 354 dierum. 8 horarum. 876 scrupulorum.
3. Cyclus Lunae 19 annorum 12 communium & 7 embolimaeorum.
4. Annus embolimaeus in cyclo 3, 3, 2, 3, 3, 3, 2. Hoc est, Ter, Ter, Bis. Ter, Ter, Ter, Bis.
5. Excessus Mensis supra septenarios, 1. 12. 793.
6. Excessus Anni communis supra septenarios, 4. 8. 876.
7. Excessus Anni embolimaei supra septenarios, 5. 21. 589.
8. Excessus Cycli Lunaris supra septenarios, 2. 16. 595.
9. Nouilunium Tohu, 2. 5. 204.
10. Annus Solaris 365, & quadrans diei.
11. Excessus Solis supra Annum Lunarem, 10. 21. 204.
12. Excessus Cycli Solaris supra Lunam, 0. 1. 485.
13. Excessus Tohu Solaris, 12. 20. 204.
14. Excessus Mensis Tekuphae, 0, 21. 827.

METHODVS COMPVTI.

Ad sciendum nouilunium Tisri.
15. Accipe excessum cyclorum, & annorum, qui praeterierunt. Coniice omnem summam super nouilunium fictum. Abiice omnia septenaria: Prodibit nouilunium Tisri.

Ad sciendum nouilunium mensis.
16. Adiice nouilunium mensis unius ad nouilunium propositum. Prodibit nouilunium sequens.

Ad scien[dum...]

Tabela 1

Spicilegium Computi — valores fundamentais do cômputo judaico
#ItemValor / Value
1Mensis29d 12h 793
2Annus Lunaris354d 8h 876
3Cyclus Lunae19 anni (12 communes + 7 embolimaei)
4Annus embolimaeus in cyclo3, 3, 2, 3, 3, 3, 2
5Excessus Mensis supra septenarios1. 12. 793
6Excessus Anni communis supra septenarios4. 8. 876
7Excessus Anni embolimaei supra septenarios5. 21. 589
8Excessus Cycli Lunaris supra septenarios2. 16. 595
9Nouilunium Tohu2. 5. 204
10Annus Solaris365 + ¼
11Excessus Solis supra Annum Lunarem10. 21. 204
12Excessus Cycli Solaris supra Lunam0. 1. 485
13Excessus Tohu Solaris12. 20. 204
14Excessus Mensis Tekuphae0. 21. 827

Eventos astronômicos detectados

other: Nouilunium Tohu, 2. 5. 204 (Molad Tohu — neomênia primordial do cômputo judaico) · data: Molad Tohu: 2 dias, 5 horas, 204 ḥalakim · fonte: Computus Iudaicus
other: Mensis lunaris synodicus: 29 dies, 12 horae, 793 scrupula (ḥalakim) · data: 29. 12. 793 · fonte: Computus Iudaicus
other: Annus Solaris 365 dierum et quadrantis diei; Tekuphah · data: 365 ¼ dies · fonte: Computus Iudaicus
Flags de incerteza (pontos para revisão humana)
Notas do tradutor: Página de abertura da seção sobre o Cômputo Judaico. Apresenta em duas colunas paralelas o texto hebraico (Léqet Qatzir le-Sod ha-ʿIbbur, 'Colheita Resumida do Segredo da Intercalação') e sua versão latina (Spicilegium Computi). Os 'scrupula' latinos correspondem aos ḥalakim hebraicos (1/1080 de hora). Valores fundamentais: mês sinódico 29d 12h 793ḥ = 29,530594 dias, valor clássico do calendário rabínico.

Encontrou um erro nesta página?

Esta tradução é texto-semente gerado por IA — erros são esperados e correções são bem-vindas. Há três caminhos:

Reportar erro no GitHub Anotar via Hypothes.is Como contribuir