De Emendatione Temporum · Joseph Scaliger (1583)
📄 Ver scan original (p.625)

Português

este costume prevaleceu, de modo que, a partir do natal do Senhor, se contassem os anos de sua paixão. Assim lemos em Beda, no capítulo XLV do De temporum ratione: «A Santa Igreja Romana e Apostólica, com efeito, atesta ela mesma manter esta fé também por aqueles breves registros que costuma escrever anualmente em seus círios, onde, trazendo à memória do povo o tempo da paixão do Senhor, anota um número de anos sempre trinta e três menor do que aquele que estabelece a partir de sua encarnação. Enfim, no ano setingentésimo primeiro desde sua encarnação segundo Dionísio, na indicção décima quarta, nossos irmãos, que então estavam em Roma, diziam haver visto deste modo, no natal do Senhor, escrito em um círio de Santa Maria, e dali o haverem copiado: DA PAIXÃO DE NOSSO SENHOR JESUS CRISTO SÃO DECORRIDOS 668 ANOS.» Manifestamente começa a contar o ano da paixão a partir do natal do Senhor, ano que, no entanto, deveria ser contado a partir da Páscoa seguinte, a qual caiu em 3 de abril, ciclo solar X, ciclo lunar XVIII, no ano 701 da era dionisiana de Cristo. Assim, no apêndice de Gregório de Tours, que alguns atribuem a Fredegário, lemos ao final: «Desde a paixão do Senhor até este ano presente, no ciclo de Vítor, são 177 anos; às calendas de janeiro, em dia de domingo, do ano 735. E, para que se complete aquele milenário, restam 265 anos.» Esta última soma de 265 anos mostra que não há erro algum na era anterior de 735. Além disso, com as mesmas palavras se encontra no livro IV, capítulo LIV de Aimoino Monge, onde se diz ainda que aquele ano 735 foi o décimo nono de Carlos Martel. Mas o erro está na pontuação. Deve-se distinguir: «ano 170, aos VII das calendas de janeiro». Pois o ano de Cristo 735 iniciava-se no próprio Natal. O ciclo solar XV corria até as calendas de janeiro. Por isso, o dia VII das calendas de janeiro era feria prima (domingo). Por isso, o ano 170 do segundo período vitoriano começava no Natal, segundo o costume, ainda que na verdade tenha iniciado na Páscoa seguinte, a qual caiu em 17 de abril. Além disso, também segundo o costume viciado, chama de ano da encarnação o ano da paixão, porque o grande ciclo de Vítor, ou Vitório, começava pela paixão de Cristo; e, como seu início se tomava a partir do Natal, por isso chamava-se passio em lugar de natale. Pois iniciava-se 34 anos mais tarde do que o ciclo dionisiano. Pois sendo este o ano 170 do segundo ciclo vitoriano, era contudo o ano 204 do segundo ciclo dionisiano. Assim, na continuação de Aimoino Monge, pág. 746 da edição parisiense: «No ano 1015: da paixão do Senhor, na indicção XIII». Quem não vê que esta era é do natal e não da paixão? Algumas igrejas, é certo, assinalavam seus fastos pela Páscoa, as fórmulas e outros atos legítimos; mas não sei bem se a partir do próprio dia da Páscoa ou do Natal. Pois no cânone CI de Cartago há escrito: «As fórmulas expedidas pelos primazes, ou por quaisquer bispos, a clérigos...»

English

this custom prevailed, so that the years of his passion were counted from the Lord's nativity. Thus we read in Bede, chapter XLV of De temporum ratione: «The Holy Roman and Apostolic Church, indeed, attests that it holds this faith by those very brief records which it is accustomed to write each year on its candles, where, recalling to the people's memory the time of the Lord's passion, it notes a number of years always thirty-three less than that which it sets from his incarnation. Finally, in the seven hundred and first year from his incarnation according to Dionysius, in the fourteenth indiction, our brethren, who were then at Rome, said that they had seen thus written on a candle of Saint Mary at the Lord's nativity, and had copied it therefrom: FROM THE PASSION OF OUR LORD JESUS CHRIST THERE ARE 668 YEARS.» Clearly he begins to reckon the year of the passion from the Lord's nativity, which however ought to be reckoned from the following Easter, which fell on 3 April, solar cycle X, lunar cycle XVIII, in the Dionysian year of Christ 701. Thus in the appendix of Gregory of Tours, which some attribute to Fredegarius, we read at the end: «From the Lord's passion up to this present year, in the cycle of Victor, there are 177 years; on the Kalends of January, on Sunday, of the year 735. And so that this millennium may be completed, 265 years remain.» This final sum of 265 years shows that there is no error in the preceding era of 735. Moreover, in the same words it is framed in book IV, chapter LIV of Aimoin the Monk, where it is furthermore said that that year 735 was the 19th of Charles Martel. But the error lies in the punctuation. It should be distinguished: «year 170, on the VII before the Kalends of January». For the year of Christ 735 began from the Nativity itself. Solar cycle XV was running up to the Kalends of January. Hence the VII before the Kalends of January was feria prima (Sunday). Therefore the 170th year of the second Victorian period began at the Nativity, according to custom, although in reality it began from the following Easter, which fell on 17 April. Moreover this too springs from the faulty custom, that he calls the year of the incarnation the year of the passion, because the great cycle of Victor, or Victorius, began from the passion of Christ; and since its beginning was taken from the Nativity, therefore passio was said instead of natale. For it began 34 years later than the Dionysian cycle. For although this is the 170th year of the second Victorian cycle, it was nevertheless the 204th year of the second Dionysian cycle. Thus in the continuation of Aimoin the Monk, p. 746 of the Paris edition: «In the year 1015: from the passion of the Lord, indiction XIII». Who does not see that this era is of the nativity and not of the passion? Some churches, indeed, marked their fasti by Easter—the formulae and other lawful acts—but I do not know whether from the day of Easter itself or from the Nativity. For in the CI canon of Carthage it is written: «The formulae issued by the primates, or by any bishops, to clerics...»

Latim (transcrito)

hoc more fluxit, ut a natali Domini anni passionis eius numerarentur. Itaque legimus apud Bedam, cap. XLV de temporum ratione: Sancta siquidem Romana & Apostolica Ecclesia hanc se fidem tenere & ipsis testatur indiculis, quae suis in cereis annuatim scribere solet, ubi tempus Dominicae passionis in memoriam populi reuocans, numerum annorum triginta semper & tribus annis minorem, quam ab eius incarnatione ponat, annotat. Denique anno ab eius incarnatione iuxta Dionysium septingentesimo primo: Indictione quarta decima, fratres nostri, qui tunc fuere Romae, hoc modo se in natali Domini, in cereis sanctae Mariae scriptum vidisse, & inde descripsisse dicebant: A PASSIONE DOMINI NOSTRI IESV CHRISTI ANNI SVNT DCLXVIII. Manifesto annum passionis incipit putare a natali Domini, qui tamen putandus esset a sequenti Pascha, quod fuit III Aprilis, cyclo Solis X, Lunae XVIII, anno Christi Dionysiano 701. Sic in appendice Gregorij Turonensis, quam quidam Fredegario attribuunt; in fine ita legimus: A passione Domini, usque in istum annum praesentem, in cyclo Victoris, anni CLXXVII Cal. Ianuar. die Dominica, anni DCCXXXV. Et ut istud millenarium compleatur, restant anni CCLXV. Haec ultima summa annorum CCLXV ostendit nullum errorem esse in antecedente aera DCCXXXV. Praeterea totidem verbis concipitur libro IV, cap. LIV Aimoini Monachi, ubi praeterea dicitur illum annum DCCXXXV fuisse Karoli Martelli XIX. Sed error est in interpunctione. Distinguendum enim, anni CLXX, VII Cal. Ian. Nam erat annus Christi 735 incipiens ab ipso Natali. Cyclus Solis XV currebat usque ad Kal. Ian. Quare VII Kal. Ianuarij erat feria prima. Ideo annus secundae periodi Victorianae 170 incipiebat a Natali, secundum consuetudinem, cum tamen reuera iniuerit a Paschate sequenti, quod incidit in XVII Aprilis. Praeterea illud quoque ex vitiosa consuetudine, ut annum incarnationis vocet annum passionis, quia magnus cyclus Victoris, aut Victorij, incipiebat a passione Christi; cuius cum initium caperetur a Natali, propterea pro natali passio dicebatur. XXXIV enim annis serius incipiebat, quam Cyclus Dionysianus. Cum enim hic sit 170 annus cycli secundi Victoriani, erat is tamen annus 204 cycli secundi Dionysiani. Sic in continuatione Aimoini Monachi, pag. 746 editionis Parisiensis, Anno M.XV: a passione Domini, Indictione XIII. Quis non videt aeram hanc natalis non passionis esse? Nonnullae quidem Ecclesiae paschate quidem Fastos suos signabant, formatas, & alia acta legitima: sed haud scio, an ab ipso die Paschatis, an a Natali. In CI enim Canone Carthaginiensi scriptum extat: Formatae autem quae a Primatibus, vel a quibuscunque Episcopis Clericis

Eventos astronômicos detectados

other: Pascha quod fuit III Aprilis, cyclo Solis X, Lunae XVIII, anno Christi Dionysiano 701 · data: 3 Aprilis, anno Christi Dionysiano 701 · fonte: Beda, De temporum ratione cap. XLV
other: Pascha quod incidit in XVII Aprilis (anno Christi 735) · data: 17 Aprilis, anno Christi 735 · fonte: Gregorius Turonensis (appendix); Aimoinus Monachus lib. IV cap. LIV
Notas do tradutor: Discussão cronológica sobre o uso medieval de contar os anos da paixão a partir do Natal (erro de 33/34 anos), com referência aos ciclos de Vítor/Vitório e Dionísio, e crítica à pontuação em Aimoino Monge.

Encontrou um erro nesta página?

Esta tradução é texto-semente gerado por IA — erros são esperados e correções são bem-vindas. Há três caminhos:

Reportar erro no GitHub Anotar via Hypothes.is Como contribuir