De Emendatione Temporum · Joseph Scaliger (1583)
📄 Ver scan original (p.611)

Português

anos corresponde o caractere de outros tantos anos trópicos, 5. 20. 24", com o qual a Raiz de Hiparco composta 3. 18. 0', dá o caractere do equinócio vernal 2. 14'. 20, em Alexandria, no ano de Cristo 1516. O caractere de Copérnico, porém, é 2. 16. 20': o qual, se for referido ao meridiano de Alexandria, será 2. 17. 15; isto é, hora 17, 15', a partir do meio-dia da segunda-feira de 10 de março. A diferença do equinócio vernal de Copérnico e do médio hiparquiano é de 2 horas e 55', a qual não é de tanta monta, se se aplicar uma equação, visto que o nosso equinócio é apenas médio. Por isso a observação coperniciana do equinócio vernal está correta: pois diverge minimamente da hiparquiana. Que dirão, pois? Que o cardeal da primavera procede uniformemente, e o cardeal do outono de modo desigual? Estas coisas certamente são ninharias. O equinócio outonal do ano 1515, tal como foi observado por Copérnico, coincide com o último dia de Parthenon, do ano 5464 desde a criação do Mundo. O zygon seguinte ocorreu em 7. 8. 47', isto é, às 8 horas e 47' a partir do meio-dia da sexta-feira do dia 14 de setembro. Portanto há grande diferença. A observação de um só homem não pode derrubar aquilo que de outras partes se apoia em razões validíssimas. Se, tanto quanto é próprio dos Matemáticos, reunissem todos os seus esforços, não se poderia encontrar outra maneira de instituir um ano emendado, exceto aquela que os sábios da Pérsia ensinaram em seu ano celeste. Não falo do ano Gelaleo, que é apenas trópico, mas do ano Celeste dos Orientais, os quais constituem seus meses celestes de tantos dias quantos nós lhes atribuímos. Pois, ainda que a razão Gelalea talvez não seja pior que a Alfonsina no modo de definir o ano, todavia é falsa a observação do primeiro Neuruz, como pode constar da comparação do nosso equinócio com o primeiro Gelaleu. Além disso, o ano de Cristo 1516, em que o equinócio vernal foi observado por Copérnico, era 438 desde o primeiro Neuruz Sultânico Gelaleu. E de fato a 437 anos completos corresponde o caractere 3. 21. 8 0, ao qual, juntada a Raiz Gelalea 5. 2. 158, compõe o equinócio do ano 438 Gelaleu, 1. 23. 238, a saber, a partir do meio-dia do dia 9 de março. A observação de Copérnico em Babilônia seria à hora 18'. 5'. a partir do meio-dia de 10 de março. A diferença, portanto, entre o equinócio coperniciano e o Gelaleu é de 18 horas e 9 3 2, o que constitui um grande hiato. Assim sendo, erraram na observação do equinócio. De outro modo, o modo do ano Gelaleu, e o período de 648 anos que dele nasce, é muitíssimo adequado ao tempo civil, mas discorda bastante do Alfonsino, depois de cinco períodos magnos, que são 3240 anos. Em tantos anos, pela razão Alfonsina, perdem-se XXIV dias bissextos, mas XXV pela razão Gelalea. E certamente esses Sábios da Pérsia, quando instituíram este ano Gelaleu, nunca confrontaram suas observações com as de Hiparco, mas com as observações de Ptolomeu e Albateni. A partir das quais também Copérnico tenta investigar o modo do ano trópico, de tal maneira que dali conclua, em 128

English

years there corresponds the character of the same number of tropical years, 5. 20. 24", with which the Root of Hipparchus combined, 3. 18. 0', yields the character of the vernal equinox 2. 14'. 20, at Alexandria, in the year of Christ 1516. But Copernicus's character is 2. 16. 20'; which, if referred to the meridian of Alexandria, will be 2. 17. 15, that is, hour 17, 15', from noon of Monday, March 10. The difference between Copernicus's vernal equinox and the mean Hipparchan one is 2 hours 55', which is not of great moment if an equation be applied, since our equinox is only mean. Therefore the Copernican observation of the vernal equinox is correct: for it differs minimally from the Hipparchan. What then will they say? That the vernal cardinal point proceeds uniformly, but the autumnal unequally? Surely these are trifles. The autumnal equinox of the year 1515, as observed by Copernicus, coincides with the last of Parthenon, of the year 5464 from the foundation of the World. The following zygon was at 7. 8. 47', that is, at 8 hours 47' from noon of Friday the 14th of September. Hence the difference is great. The observation of one man cannot overturn things which rest elsewhere on most valid reasons. If, insofar as pertains to Mathematicians, all should combine their labors, no other method could be found for instituting a corrected year than that which the wise men of Persia taught in their celestial year. I do not speak of the Gelalaean year, which is only tropical, but of the Celestial year of the Orientals, who constitute their celestial months of as many days as we assign to them. For although the Gelalaean reckoning is perhaps not worse than the Alfonsine in the manner of defining the year, yet the observation of the first Neuruz is false, as can be seen from the comparison of our equinox with the first Gelalaean one. Moreover, the year of Christ 1516, in which the vernal equinox was observed by Copernicus, was the 438th from the first Sultanic Gelalaean Neuruz. And indeed to 437 completed years corresponds the character 3. 21. 8 0; to which, added the Gelalaean Root 5. 2. 158, composes the equinox of the 438th Gelalaean year, 1. 23. 238, namely from noon of March 9. Copernicus's observation at Babylon would be at hour 18'. 5'. from noon of March 10. The difference therefore between the Copernican equinox and the Gelalaean is 18 hours 9 3 2, which is a great gap. Therefore they erred in the observation of the equinox. Otherwise, the method of the Gelalaean year, and the period of 648 years which is born from it, is most suited to civil time, but differs considerably from the Alfonsine, after five great periods, which are 3240 years. In so many years, by the Alfonsine reckoning, 24 bissextile days are lost, but 25 by the Gelalaean reckoning. And certainly those Sages of Persia, when they instituted this Gelalaean year, never contended their observations with those of Hipparchus, but with the observations of Ptolemy and Albategnius. From which also Copernicus attempts to investigate the method of the tropical year, in such a way that he concludes therefrom, in 128

Latim (transcrito)

annis competit character totidem annorum Tropicorum, 5. 20. 24", cum quo Radix Hipparchi composita 3. 18. 0', dat characterem aequinoctij verni 2. 14'. 20, Alexandriae, in anno Christi 1516. Character vero Copernici 2. 16. 20'. qui si referatur ad meridianum Alexandriae, erit 2. 17. 15. hoc est, hora 17, 15', a meridie feriae secundae x Martij. Differentia verni aequinoctij Copernici, & medij Hipparchei, horae 2. 55'. quae non est tanti momenti, si aequatio adhibeatur, cum aequinoctium nostrum sit medium duntaxat. Quare recta est observatio Coperniciana aequinoctij verni: quae minimum differt ab Hipparchea. Quid dicent igitur? Cardinem vernum aequabiliter procedere, inaequaliter cardinem autumnalem? Haec sane sunt nugatoria. Aequinoctium autumnale anni 1515 ita, ut est observatum a Copernico, congruit ultimae Parthenonos, anni a conditu Mundi 5464. Zygon sequens fuit 7. 8. 47'. hoc est, horis 8. 47' a meridie feriae sextae diei XIV Septembris. Quare magna est differentia. Observatio unius hominis non potest convellere ea, quae aliunde validissimis rationibus innituntur. Si quantum est Mathematicorum omnes operas suas conferant, non poterit alia ratio iniri emendati anni instituendi, praeter eam, quam sapientes Persidis in anno suo caelesti docuerunt. Non loquor de anno Gelalaeo, qui tantum Tropicus est: sed de anno Caelesti Orientalium, qui tot dierum menses suos caelestes constituunt, quot nos ipsis attribuimus. Nam ut Gelalaea ratio fortasse non deterior sit Alfonsina in modo anni definiendo, tamen falsa est primi Neuruz observatio, ut ex comparatione nostri aequinoctij cum Gelalaeo primo constare potest. Praeterea annus Christi 1516, quo aequinoctium vernum observatum a Copernico, erat 438 a primo Neuruz Sultanaeo Gelalaeo. Et quidem 437 annis completis competit character 3. 21. 8 0. cui adiecta Radix Gelalaea 5. 2. 158 componit aequinoctium anni 438 Gelalaei, 1. 23. 238, nimirum a meridie nonae Martij. Observatio Copernici Babylone esset hora 18'. 5'. a meridie x Martij. Differentia ergo Coperniciani aequinoctij & Gelalaei, horae 18. 9 3 2. qui est magnus hiatus. Itaque erraverunt in observatione aequinoctij. Alioquin modus anni Gelalaei, & periodus annorum 648, quae ex ea nascitur, accommodatissima est tempori civili, sed satis abhorret ab Alfonsina, post quinque periodos magnas, qui sunt anni 3240. In tot annis ex Alfonsina ratione XXIV bisexta pereunt, XXV autem in ratione Gelalaea. Et certe isti Sapientes Persidis cum annum hunc Gelalaeum instituerent, nunquam observationes suas cum Hipparcheis contenderunt, sed cum observationibus Ptolemaei, & Albateni. ex quibus etiam Copernicus investigare modum anni Tropici conatur, ita ut inde colligat, in CXXVIII

Eventos astronômicos detectados

equinox: character aequinoctij verni 2. 14'. 20, Alexandriae, in anno Christi 1516 · data: ano de Cristo 1516, meridiano de Alexandria · fonte: Hipparchus (Radix Hipparchi)
equinox: Character vero Copernici 2. 16. 20'... hora 17, 15', a meridie feriae secundae x Martij · data: 10 de março de 1516, hora 17:15 após o meio-dia (segunda-feira) · fonte: Copernicus
equinox: Aequinoctium autumnale anni 1515... congruit ultimae Parthenonos, anni a conditu Mundi 5464 · data: ano 1515; último dia de Parthenon do ano 5464 a mundi condito · fonte: Copernicus
other: Zygon sequens fuit 7. 8. 47'. hoc est, horis 8. 47' a meridie feriae sextae diei XIV Septembris · data: sexta-feira, 14 de setembro, 8h 47' após o meio-dia
equinox: aequinoctium anni 438 Gelalaei, 1. 23. 238, a meridie nonae Martij · data: ano 438 da era Gelalea (= 1516 d.C.), 9 de março · fonte: Tabulae Gelalaeae
equinox: Observatio Copernici Babylone esset hora 18'. 5'. a meridie x Martij · data: 10 de março, hora 18:5 após o meio-dia, meridiano de Babilônia · fonte: Copernicus
Flags de incerteza (pontos para revisão humana)
Notas do tradutor: Página discute a comparação entre os equinócios observados por Copérnico, as tabelas hiparquianas, as tabelas Alfonsinas e o ano Gelaleu persa (calendário Jalali de Omar Khayyam). A página termina com 'in CXXVIII' indicando continuação (in 128 [anos]...). Todos os valores numéricos foram preservados exatamente como no original; os pontos e espaços entre dígitos refletem a pontuação sexagesimal do original.

Encontrou um erro nesta página?

Esta tradução é texto-semente gerado por IA — erros são esperados e correções são bem-vindas. Há três caminhos:

Reportar erro no GitHub Anotar via Hypothes.is Como contribuir