Português
nunca se escreve Æra, como eu disse, mas sim Era. Sepúlveda de Córdoba, no livrinho que publicou sobre a emenda do ano, afirma que ÆRA está viciosamente pontuado por A.ER.A., e diz que isso significa: ANNVS ERAT AVGVSTI ("era o ano de Augusto"). Pareceu-me espantoso que um homem doutíssimo, e ademais hispânico, embora existam tantos monumentos na Hispânia nos quais está esculpida a memória deste assunto, não tenha visto nem sequer um. Neles, como dissemos, nunca está escrito ÆRA, mas sempre ERA. Mas seja: suponhamos que em todos estivesse gravado ÆRA. Quem jamais leu Annus com um único A nos compêndios de escrita antiga, ou em monumentos antigos, a não ser precedido do verbo VIXIT? Por que, de fato, ERAT com duas letras, e não com um único E, como se denota Annus? Enfim, por que, de dois AA singulares, um significa ANNVS e o outro AVGVSTI em apenas três palavrinhas? Ridículo, ridículo, e pueril é tudo isso. Todavia, tanto agradou àquele erudito varão sua invenção, que parece ter empreendido a escrita daquele livrinho Sobre a emenda do ano somente por causa dessa questão. Depois, quando se diz ERA CÆSARIS, por que antes de CÆSARIS AVGVSTI do que de CÆSARIS ditador? Saibamos, pois, que prevaleceu o uso de escrever-se ERA, mas que a grafia correta é ÆRA, pois esse nome significa número. Fausto, Bispo de Riez, da segunda Província Narbonense, íntimo de Sidônio Apolinário, escreve assim no primeiro livro Sobre o Espírito Santo: "Dizemos número sagrado, porque trezentos na æra, ou computação, é o sinal da cruz †", etc. Diz, portanto, que ÆRA é Computação ou Cômputo. Rufo Festo, varão claríssimo, no Breviário dos feitos do Povo Romano: "Obedecerei de bom grado aos preceitos, visto que me falta a faculdade de discorrer mais amplamente: e, seguindo o costume dos calculadores, que exprimem grandes somas com æras mais breves, as coisas feitas as indicarei por cifras, não as discursarei." Chamou ÆRAS às somas. Isidoro, dos Cânones Evangélicos Gregos de Eusébio de Cesareia, sempre chama ÆRAS àquilo que o escritor grego denomina ἀριθμός (número). "Ao longo de cada Evangelista está afixado junto aos capítulos certo número: a esses números está subordinada uma certa æra marcada com mínio, que indica em qual Cânone está posto o número ao qual se subordina a æra. Por exemplo: Se a æra é a primeira, está no primeiro Cânone", etc. No antigo Breviário do Código Teodosiano: Imperator Theodosius ERA XXII ("Imperador Teodósio, æra 22"). Chama æra ao número dos Títulos. Hilderico Galo, contemporâneo de Isidoro, disse æras dierum em vez de números de dias. Portanto, Æra, ou, como se escreve viciosamente, ERA, é número, cômputo, ψηφισμός. Nome este que um século deselegante e inculto modificou (μετέπλασατο) do neutro para o feminino: do mesmo modo como, na antiga língua latina, Ostia a cidade procede de ostia (desembocaduras) do Tibre; e a Igreja Romana usa Æthera no plural, derivado de aether, em vez do que no Epitáfio de Próba Faltônia foi escrito AETHRA: "Arrebatado do querido seio para o æthra, Proba." E aera a partir de aer (ar): Fortunato:
English
Æra is never written, as I said, but rather Era. Sepúlveda of Córdoba, in the little book which he published concerning the emendation of the year, states that ÆRA is faultily punctuated for A.ER.A., and says that this signifies: ANNVS ERAT AVGVSTI ("it was the year of Augustus"). It seemed astonishing to me that so very learned a man, and moreover a Spaniard, given that so many monuments exist in Spain on which the memory of this matter is carved, had not seen even a single one. On those, as we have said, ÆRA is never written, but always ERA. But let it be: suppose that on all of them ÆRA had been inscribed. Who has ever read Annus with a single A in the compendia of ancient writing, or on ancient monuments, except preceded by the verb VIXIT? Why indeed ERAT with two letters, and not with a single E, as Annus is denoted? Finally, why, out of two single AA's, does one signify ANNVS and the other AVGVSTI in only three little words? Ridiculous, ridiculous, and childish are these notions. Nevertheless, his conjecture so pleased that erudite man that he seems to have undertaken the writing of that little book On the Emendation of the Year solely for the sake of this matter. Next, when one says ERA CÆSARIS, why rather of CÆSARIS AVGVSTI than of CÆSARIS the Dictator? Let us therefore recognize that the usage has indeed prevailed that it be written ERA, yet the correct spelling is ÆRA: for that name signifies a number. Faustus, Bishop of Riez, of the second Narbonese Province, an intimate of Sidonius Apollinaris, writes thus in the first book On the Holy Spirit: "We call a sacred number, because three hundred in the æra, or reckoning, is the sign of the cross †," etc. He says therefore that ÆRA is Reckoning or Computation. Rufus Festus, a most distinguished man, in the Breviary of the deeds of the Roman People: "I shall willingly obey the precepts, since I lack the capacity for speaking more broadly: and following the practice of calculators, who express vast sums by shorter æras, I shall denote the deeds by signs, not set them forth in speech." He called sums ÆRAS. Isidore, from the Greek Evangelical Canons of Eusebius of Caesarea, always says ÆRAS for what the Greek writer calls ἀριθμός (number). "Throughout each Evangelist a certain number is affixed to the chapters: to these numbers is subjoined a certain æra marked with vermilion, which indicates in which Canon is placed the number to which the æra is subordinated. For example: If the æra is the first, it is in the first Canon," etc. In the old Breviary of the Theodosian Code: Imperator Theodosius ERA XXII ("Emperor Theodosius, æra 22"). He calls æra the number of Titles. Hildericus the Gaul, a contemporary of Isidore, said æras dierum for numbers of days. Therefore Æra, or, as it is faultily written, ERA, is number, computation, ψηφισμός. This name an uncultivated and unlearned age reshaped (μετέπλασατο) from the neuter to the feminine gender: just as in the old Latin tongue Ostia the town is derived from the ostia (mouths) of the Tiber; and the Roman Church uses Æthera in the plural, from aether, in place of which in the Epitaph of Proba Faltonia was written AETHRA: "Snatched from the beloved bosom into the æthra, Proba." And aera from aer (air): Fortunatus:
Latim (transcrito)
nunquam Æra, ut dixi, sed Era scribitur. Sepulueda Cordubensis in libello, quem de anni emendatione edidit, ait vitiose interpunctum ÆRA, pro A.ER.A. idque esse dicit: ANNVS ERAT AVGVSTI. Mirum mihi visum, hominem doctissimum, ac praeterea Hispanum, cum tot monimenta extent in Hispania, in quibus huius rei memoria sculpta est, ne unum quidem vidisse. In illis, ut diximus, nunquam ÆRA, semper ERA scriptum est. Sed esto: in omnibus exaratum fuerit ÆRA. Quis unquam legit Annum singulari A in compendiis scriptionis antiquae, aut in veteribus monimentis nisi antecedente verbo VIXIT? Cur vero ERAT duabus literis, non singulari E, ut Annus notatus est? Denique cur ex duobus AA singulariis, alterum ANNVS, alterum AVGVSTI significat in tribus tantummodo verbulis? Ridicula, ridicula, & puerilia sunt ista. Tamen illi viro erudito adeo placuit commentum suum, ut eius rei gratia duntaxat scriptionem illius libelli De anni emendatione suscepisse videatur. Deinde cum dicatur ERA CÆSARIS: quare CÆSARIS AVGVSTI potius, quam CÆSARIS Dictatoris? Sciamus igitur usum quidem obtinuisse, ut ERA scribatur, rectam tamen scriptionem esse ÆRA: quod nomen significat numerum. Faustus Reiensis Episcopus secundae Prouinciae Narbonensis, familiaris Sidonij Apollinaris, ita scribit primo de Spiritu Sancto: Sacer numerus dicimus, quia trecenti in æra, siue supputatione signum crucis † &c. ÆRAM dicit esse Supputationem, siue Computum. Rufus Festus V.C. in Breuiario rerum gestarum Po. Ro. Parebo libens praeceptis, quippe cui desit facultas latius eloquendi: ac morem secutus calculonum, qui ingentes summas aris breuioribus exprimunt, res gestas signabo, non eloquar. ÆRAS summas dixit. Isidorus ex Canonibus Euangelicis Graecis Eusebij Caesariensis semper ÆRAS dicit, quod Graecus scriptor ἀριθμός. Per singulos Euangelistas numerus quidam capitulis affixus adiacet: quibus numeris subdita est æra quaedam minio notata, qua indicat, in quoto Canone positus sit numerus, cui subiecta est æra. Verbi gratia: Si est æra prima, in primo Canone, &c. In vetere Breuiario Codicis Theodosiani: Imperator Theodosius ERA XXII. Vocat æram Titulorum numerum. Hildericus Gallus aequalis Isidoro æras dierum dixit pro numeris dierum. Æra igitur, siue, ut vitiose scribitur, ERA, est numerus, computus, ψηφισμός. Quod nomen saeculum inficetum & ineruditum ex neutro in femininum μετέπλασατο: quemadmodum in veteri lingua Latina Ostiam oppidum ab ostiis Tiberis: Et Ecclesia Romana Æthera pluraliter ab aethere, pro quo in Epitaphio Pr. Faltonis scriptum fuit AETHRA. Dilecta gremio raptus in æthra Proba. & aera ab aere: Fortunatus:
- A forma verbal grega lida como 'μετέπλασατο' pode estar mal impressa; o texto apresenta ligadura dificultando leitura precisa.
- Verificar leitura de 'Pr. Faltonis' (provavelmente Probae Faltoniae, a poetisa Proba).
Encontrou um erro nesta página?
Esta tradução é texto-semente gerado por IA — erros são esperados e correções são bem-vindas. Há três caminhos:
Reportar erro no GitHub Anotar via Hypothes.is Como contribuir