De Emendatione Temporum · Joseph Scaliger (1583)
📄 Ver scan original (p.411)

Português

...em quantos anos tal Cânon foi composto. Entretanto, para que saibamos depois de quantos anos a partir do presente devem completar-se os dois dias inteiros que se afastam do cômputo correto, empreendemos o cálculo a partir do plenilúnio da Páscoa Judaica posto no ciclo atual, o qual tem inscrito o décimo dia de Abril. Verificamos, porém, por causa da razão não acurada — como foi dito — da conversão lunar de que o Cânon se utiliza, que ela se desloca para o oitavo dia de Abril, depois de três horas equinociais a partir do nascer do Sol, o qual ocorreu no mesmo dia. Porque, de fato, três horas equinociais são a oitava parte do tempo noturno e diurno, se dos 404 anos romanos, nos quais a conversão exata antecipa a não exata uma noite e um dia inteiros — o que ocorre em 19 anos — tomarmos a oitava parte, isto é, 38 anos romanos, teremos depois de quantos anos a partir do presente haverá dois dias inteiros faltando ao cômputo. Após aquela conversão, porém, novamente, em outros escrúpulos de dia, começará a restituição exata a antecipar a não exata. Depois de trinta e oito anos a partir do presente será o ano 6919. Tendo observado isso, consideremos se também em cada ano peca o dia em que celebramos a sacrossanta Páscoa, ou se em alguns peca e em outros não. Ficará claro que, se nossa Páscoa fosse exigida apenas em um único dia do mês, e não fosse necessário celebrá-la em dia de Domingo, ela erraria todos os anos, do mesmo modo que a Páscoa Judaica, e de fato por dois dias, assim como aquela. Mas, porque é celebrada em dia de Domingo, por isso nem sempre erra. Considere-se a questão mais sutilmente: todas as vezes que a Páscoa Judaica, que está vinculada a um único dia do mês, cai no Domingo, ou na segunda-feira, ou na terça, ou na quarta, ou na quinta, então a nossa Páscoa não erra, pois é celebrada no Domingo seguinte. Mas quando cai na sexta-feira ou no Sábado, então ela se afasta demasiadamente do correto. Pois, caindo na sexta-feira, quando deveríamos celebrar a Páscoa no Domingo imediatamente seguinte, saltamos para aquele Domingo que vem depois dele, uma vez que a Páscoa Judaica, que é assumida no Cânon, antecipa em dois dias — como por nós foi demonstrado — a Páscoa habitualmente celebrada pelos Judeus. No Sábado acontece o mesmo, pela mesma causa. Pois, devendo nós celebrar a Páscoa, intervindo o Domingo do dia seguinte, passamos para aquele Domingo que vem depois dele. Erra-se, portanto, neste único caso, pela causa que dissemos, da não exata restituição lunar. Há também outro caso (embora este raramente aconteça) por causa da luxação do equinócio vernal. Pois ele retrocede, e ele próprio também, após as conversões dos anos, pela causa que diremos; a qual é esta: o Sol, no intervalo de 365 dias e um quadrante, do mesmo ponto
ao mesmo

English

...in how many years such a Canon was composed. Meanwhile, however, so that we may know after how many years from the present the two whole days that deviate from the correct reckoning must be completed, we have undertaken the calculation from the full moon of the Jewish Passover placed in the present cycle, which has the tenth day of April written in it. We have found, however, on account of the not accurate reckoning — as was said — of the lunar conversion which the Canon uses, that it shifts to the eighth of April, after three equinoctial hours from the rising of the Sun, which occurred on the same day. Since indeed three equinoctial hours are an eighth part of the nocturnal and diurnal time, if of 404 Roman years, in which the exact conversion anticipates the inexact one by a whole night and day — which happens in 19 years — we take the eighth part, that is, 38 Roman years, we shall have after how many years from the present there will be two whole days lacking from the reckoning. After that conversion, however, again in other scruples of a day, the exact restitution will begin to anticipate the inexact one. After thirty-eight years from the present it will be the year 6919. Having thus observed these things, let us consider whether in every year the day errs on which we celebrate the most sacred Easter, or whether in some it errs and in others not. It will be clear that, if our Easter were required only on a single day of the month, and it were not necessary to celebrate it on a Sunday, it would err every year, just as the Jewish Passover does, and indeed by two days, just as that does. But because it is celebrated on a Sunday, for this reason it does not always err. But let the matter be considered more subtly: whenever the Jewish Passover, which is bound to a single day of the month, falls on Sunday, or on Monday, or Tuesday, or Wednesday, or Thursday, then our Easter does not err, since it is celebrated on the following Sunday. But when it falls on Friday or Saturday, then it deviates excessively from what is correct. For when it falls on Friday, since we ought to celebrate Easter on the immediately following Sunday, we skip over to that Sunday which follows it, inasmuch as the Jewish Passover which is assumed in the Canon anticipates by two days — as has been demonstrated by us — the Passover customarily celebrated by the Jews. On Saturday the same thing happens for the same reason. For when we ought to celebrate Easter, with Sunday intervening on the following day, we pass over to that Sunday which follows it. In this one case, then, error occurs, on account of the cause we have stated, namely the inexact restitution of the Moon. There is also another case (although this indeed rarely happens) on account of the luxation of the vernal equinox. For it moves backward, and it too, after the conversions of years, on account of that cause which we shall state; which is as follows: the Sun, in the interval of 365 days and a quarter, from the same point
to the same

Latim (transcrito)

te quot annos talis Canon compositus fuerit. Interea tamen ut cognoscamus post quot annos a praesenti, integrae dies duae, quae desciscunt ab examine, consummandae sint, plenilunii Paschae Iudaici praesenti cyclo appositi, quod decimam Aprilis diem scriptam habet, rationem iniuimus. Deprehendimus autem, propter non accuratam, ut dictum est, conuersionis Lunaris rationem, qua Canon utitur, desciscere in octauam Aprilis post horas tres aequinoctiales ab ortu Solis, qui in eadem die contigit. Quia vero tres horae aequinoctiales sunt octaua pars temporis nocturni & diurni, si annorum CCCIIII Romanorum, in quibus integram noctem & diem exacta conuersio non exactam, quae fit in XIX annis, anticipat, octauam partem assumpserimus, id est, annos Romanos XXXVIII: habebimus post quot annos a praesenti integrae erunt dies duae ab examine deficientes. Post illam autem conuersionem, rursum alius diei scrupulis incipiet exacta restitutio non exactam anticipare. Post annos autem triginta octo a praesenti erit annus 6919. His ita animaduersis, consideremus, an & singulis annis peccat dies, in qua nos sacrosanctum Pascha celebramus, aut alias quidem peccat, alias non. Patebit vero, si ad unum diem mensis dumtaxat Pascha nostrum exigeretur, & non opus esset illud Dominica die celebrare, singulis annis peccaturum illud, quemadmodum & Iudaicum Pascha, & quidem duabus diebus, quemadmodum & illud. Sed quia Dominica die celebratur, propterea non semper peccat. Sed subtilius res putetur: Quotiescunque Iudaicum Pascha, quod uni diei mensis subiectum est, contingit Dominica, aut feria secunda, aut tertia, aut quarta, aut quinta, tunc nostrum Pascha non peccat, cum sequenti Dominica celebratur. Quando vero feria sexta, aut Sabbato, tunc vero vel nimium quantum a recto descifcit. Incidente enim in feriam sextam, cum deberemus proxime sequente Dominica Pascha celebrare, in eam Dominicam, quae post illam sequitur, transcendimus, quandoquidem Pascha Iudaicum, quod in Canone assumitur, biduo, quod a nobis demonstratum est, Pascha a Iudaeis celebrari solitum praeuertit. In Sabbato quoque idem contingit propter eandem caussam. Cum enim deberemus, interueniente postridie Dominica, Pascha celebrare, in illam, quae post eam sequitur, transitum facimus. Uno quidem hoc casu peccatur, propter causam, quam diximus, non exactae restitutionis Lunaris. Est & alius casus, (quanquam hoc quidem raro accidit,) propter verni aequinoctii luxationem. Retro enim progreditur, & ipsum quoque post conuersiones annorum, propter eam caussam, quam dicemus; quae ita habet: Solem interuallo 365 dierum & quadrantis ab eodem puncto
ad idem

Eventos astronômicos detectados

equinox: post horas tres aequinoctiales ab ortu Solis · data: oitavo dia de Abril
equinox: propter verni aequinoctii luxationem. Retro enim progreditur
other: plenilunii Paschae Iudaici praesenti cyclo appositi, quod decimam Aprilis diem scriptam habet · data: décimo dia de Abril
other: Solem interuallo 365 dierum & quadrantis ab eodem puncto ad idem · data: 365 dias e um quadrante
Flags de incerteza (pontos para revisão humana)
Notas do tradutor: Passagem sobre o cálculo pascal: Scaliger discute o erro cumulativo do cânon pascal devido à inexatidão da conversão lunar (19 anos) e do equinócio vernal. O número de página impressa (328) indicado no cabeçalho difere do número de página do PDF (411).

Encontrou um erro nesta página?

Esta tradução é texto-semente gerado por IA — erros são esperados e correções são bem-vindas. Há três caminhos:

Reportar erro no GitHub Anotar via Hypothes.is Como contribuir