De Emendatione Temporum · Joseph Scaliger (1583)
📄 Ver scan original (p.261)

Português

chama, como se um e outro fosse dito mês intercalar. "Quando", diz ele, "eu tinha vindo no dia VI antes das Calendas intercalares anteriores, a pedido de teus irmãos." Esta epístola foi escrita no ano da Confusão, no qual a intercalação do Merkedônio, por costume, havia caído, segundo testemunho de Suetônio. De fato, no ano embolímico os dias do mês de Merkedônio eram computados a partir do dia anterior às Terminais. Cícero, nas Cartas a Ático, livro VI, logo no início: "Recebi tua carta no quinto dia antes das Terminais, em Laodiceia." Pois Cícero escreve como se naquele ano houvesse havido intercalação. Por isso, na mesma epístola, escreve assim: "Pensava em dar a Quinto a toga pura nas Liberais, pois assim ordenou o pai. Observarei isto como se não houvesse intercalação." Cícero duvidava, porém, se em Roma havia sido intercalado naquele ano. Pois naquela [epístola] que escreveu antes desta, pede a Ático que o informe se houve intercalação ou não. Pelas palavras de Varrão sabemos que o décimo terceiro mês foi um fevereiro justo, isto é, de XXVIII dias. Por isso, nem sempre as Terminais eram o dia XXIII de Fevereiro. Pois quando o Merkedônio era apenas de XXII dias, então as Terminais caíam no XXII, e o Regifúgio sempre era nas Calendas do décimo terceiro mês, do mesmo modo que as Terminais eram o último dia do Merkedônio. Quando, porém, em Roma se intercalou pela primeira vez, nem mesmo o próprio Varrão sabia, o qual escreveu que se faz menção da intercalação em certa tábua de bronze sob os cônsules L. Pinário e Fúrio, no ano duzentos e um da fundação da Cidade. Cícero faz de Numa o autor desta coisa, do mesmo modo que tudo aquilo que, por causa da antiguidade, é ignorado, costuma ser atribuído ao autor Numa, mesmo o que foi feito antes ou depois. Pois Cícero escreve, nos livros Das Leis, que se deve ter diligente cuidado com a intercalação, e que esta instituição, sabiamente estabelecida por Numa, foi dissolvida pela negligência dos pontífices posteriores. Até aqui sobre a intercalação romana. Todas aquelas antigas nações, porém, ainda que não usassem o ano solar na distribuição dos tempos civis, contudo observavam aquele ano em segredo, e sabiam que ele constava de 365 ¼ dias. Testemunhas são os gregos, que adaptavam o modo de intercalação à Época do Solstício. E como poderiam ter mantido o dia do Solstício, não observado aquele número de dias? De fato, também atribuíam ao ano do Sol CCCLXV dias, e a cada quarto ano completado intercalavam um dia depois daqueles CCCLXV dias. E o observavam os Hierofantes em Atenas, os Pontífices em Roma, no mesmo ano em que o Merkedônio de XXIII dias era intercalado, antes do início do primeiro ano da Olimpíada. Pois que os romanos intercalassem um dia fora dos seus Merkedônios, é testemunho Macróbio, que escreve que, segundo alguns escritores antigos, não apenas um mês entre os romanos, mas também um dia, foi intercalado — embora Macróbio não o compreenda. E que nas Olimpíadas se intercalasse, a própria razão exige, por causa do quadriênio Solar, ao qual se acresce [continua].

English

he calls [it], as though either were called an intercalary month. "When," he says, "I had come on the VI day before the earlier intercalary Kalends at the request of your brothers." That letter was written in the year of the Confusion, in which the intercalation of Mercedonius had by custom fallen, as Suetonius attests. Indeed, in an embolismic year the days of the month of Mercedonius were reckoned from the day before the Terminalia. Cicero, Letters to Atticus, book VI, at the very beginning: "I received your letter on the fifth day before the Terminalia, at Laodicea." For Cicero writes as though that year had been intercalated. Hence in the same letter he writes thus: "I was thinking of giving Quintus the pura toga at the Liberalia, for so his father ordered. I shall observe it as if there had been no intercalation." Cicero doubted, however, whether an intercalation had been made at Rome that year. For in that letter which he wrote before this one, he asks Atticus to inform him whether there had been an intercalation or not. From Varro's words we learn that the thirteenth month was a proper February, that is, of XXVIII days. Therefore the Terminalia were not always on the XXIII day of February. For when Mercedonius was only XXII days long, then the Terminalia fell on the XXII, and the Regifugium was always on the Kalends of the thirteenth month, just as the Terminalia was the last day of Mercedonius. When, however, intercalation was first made at Rome, not even Varro himself knew, who wrote that mention of intercalation is made on a certain bronze tablet under the consuls L. Pinarius and Furius, in the year 201 from the founding of the City. Cicero makes Numa the author of this matter, just as all things which through antiquity are unknown are wont to be referred to Numa as their author, even those done before or after. For Cicero writes in the books On the Laws that the reckoning of intercalation is to be diligently kept, and that this institution, skillfully established by Numa, was dissolved through the negligence of later Pontiffs. So much concerning Roman intercalation. All those ancient nations, however, although they did not use the solar year in the distribution of civil times, nevertheless observed that year in secret, and knew that it consisted of 365 ¼ days. Witnesses are the Greeks, who adjusted the method of intercalation to the Epoch of the Solstice. And how could they have kept the day of the Solstice if that number of days were not observed? Indeed, they also attributed CCCLXV days to the year of the Sun, and every fourth year, once completed, they intercalated a day after those CCCLXV days. And the Hierophants at Athens observed it, and the Pontiffs at Rome, in the same year in which the XXIII-day Mercedonius was intercalated, before the beginning of the first year of the Olympiad. For that the Romans intercalated a day outside of their Mercedonii, Macrobius is witness, who writes that according to certain ancient authors not only a month among the Romans, but also a day, was intercalated—although Macrobius does not understand this. And that intercalation occurred in the Olympiads, reason itself demands, on account of the Solar quadriennium, to which [there] accrues [continues].

Latim (transcrito)

vocat, tanquam uterque mensis intercalaris diceretur. Cum, inquit, ad VI Kalend. intercalares priores rogatu fratrum tuorum venissem. Ea epistola scripta fuit anno Confusionis, in quem intercalatio Merkedonij ex consuetudine inciderat, teste Suetonio. Sane anno embolimaeo dies Merkedonij mensis putabantur ex ante diem Terminalia. Cicero ad Atticum lib. VI, statim initio: Accepi literas tuas A. D. quintum Terminalia, Laodiceae. Scribit enim Cicero tanquam eo anno intercalatum esset. Quare eadem epistola ita scribit: Quinto togam puram Liberalibus cogitabam dare. mandavit enim pater. Ea sic observabo, quasi intercalatum non sit. Dubitabat autem Cicero, Romae intercalatumne esset eo anno. Nam in illa, quam ante hanc scripsit, rogat Atticum, certiorem se faciat, intercalatum sit, necne. Ex verbis Varronis cognoscimus, mensem tertiumdecimum fuisse iustum Februarium, hoc est, XXVIII dierum. Quare non semper Terminalia erant dies XXIII Februarij. Cum enim Merkedonius erat XXII dierum duntaxat, tunc Terminalia erant in XXII, & Regifugium semper erant Kalendae mensis XIII, quemadmodum Terminalia erat ultimus dies Merkedonij. Quando autem Romae primum intercalatum sit, ne Varro quidem ipse sciebat, qui scripsit mentionem intercalationis fieri in quadam aenea tabula sub COSS. L. Pinario & Furio, anno A. V. C. ducentesimo primo. Cicero Numam eius rei autorem facit, quemadmodum ea omnia, quae propter vetustatem ignorantur, ad auctorem Numam referri solent, etiam quae ante, aut post, facta sunt. Scribit enim Cicero in libris de Legibus, diligenter habendam rationem intercalandi. idque institutum perite a Numa posteriorum Pontificum negligentia dissolutum esse. Hactenus de intercalatione Romana. Omnes autem illae veteres nationes, quanuis anno Solari non uterentur in tributione temporum ciuilium, tamen annum illum in arcanis observabant, & 365 ¼ diebus constare sciebant. Testes Graeci, qui modum intercalationis ad Epocham Solstitij temperabant. Quomodo autem Solstitij diem tenere potuissent illo numero dierum non observato? Sane & anno Solis dies CCCLXV attribuebant, & quarto quoque anno exacto diem intercalabant post CCCLXV illos dies. eumque observabant Hierophantae Athenis, Pontifices Romae, eodem anno, quo Merkedonius XXIII dierum intercalabatur, ante initium anni primi Olympiadis. Quod enim diem intercalarent Romani extra Merkedonios suos, testis Macrobius, qui scribit a quibusdam veteribus scriptoribus non solum mensem apud Romanos, sed etiam diem intercalatum fuisse. quanquam Macrobius ea non intelligit. Quod autem Olympiadibus intercalaretur, & ratio postulat, propter quadriennium Solare, cui accrescit.

Eventos astronômicos detectados

solstice: Testes Graeci, qui modum intercalationis ad Epocham Solstitij temperabant. Quomodo autem Solstitij diem tenere potuissent illo numero dierum non observato? · fonte: Greci (Hierophantae Athenis)
other: annum illum in arcanis observabant, & 365 ¼ diebus constare sciebant — ano solar de 365¼ dias com intercalação a cada quarto ano · fonte: Macrobius
Notas do tradutor: A página é numerada '178' no cabeçalho impresso, mas corresponde à p. 261 do PDF. Discussão sobre intercalação romana (Merkedonius/Mercedonius), Terminalia, Regifugium, e adaptação grega da intercalação ao solstício.

Encontrou um erro nesta página?

Esta tradução é texto-semente gerado por IA — erros são esperados e correções são bem-vindas. Há três caminhos:

Reportar erro no GitHub Anotar via Hypothes.is Como contribuir