Português
234
[Tabela do calendário juliano: meses de Outubro, Novembro e Dezembro — ver seção tables]
Os dias do ano juliano, como vês no exemplar, estão marcados por grupos de oito, até a letra H: porque entre os romanos observava-se a ogdóade na distribuição dos dias por causa das Nundinas, assim como entre os judeus a Hébdoma por causa do Sábado, de quem nós aprendemos. Pois depois dos tempos de Teodósio, ou melhor, apenas a partir dos tempos de Dionísio Exíguo, os calendários romanos foram distribuídos em semanas, e o ciclo da Lua foi colocado à margem — o qual chamamos de número áureo —, segundo o exemplo do calendário alexandrino. Antes disso, o número áureo ainda não era anotado nos calendários julianos. Pois é uma invenção inteiramente dos cristãos, posterior ao concílio de Niceia. De modo que não posso deixar de admirar-me suficientemente daqueles homens doutos que afirmam que até as epactas foram impressas por Júlio em seu calendário. Dir-se-ia que foram chamados, junto com Sosígenes, a conselho pelo Ditador. Que dizer? Acaso não escreve um doutíssimo Matemático germano que viu, em casa de um Barão germano, um comentário amplíssimo sobre o número áureo de C. César, e que esse comentário foi transcrito em um códice antiquíssimo? Tão estrangeiro é ele à origem destas coisas. Dizem, pois, que por C. César foi aposta a unidade nas Calendas de Janeiro: porque esse seria o primeiro ano do ciclo lunar juliano, uma vez que naquelas Calendas ocorreria a lua nova. Mas nem sequer é verdade que a conjunção dos luminares tenha ocorrido nas primeiras Calendas de Janeiro. Pois, como dissemos a respeito do ano dos Indianos, a lua nova
English
234
[Table of the Julian calendar: months of October, November, December — see tables section]
The days of the Julian year, as you see in the example, are marked in groups of eight, up to the letter H: because among the Romans the ogdoad was maintained in the distribution of days on account of the Nundinae, just as among the Jews the Hebdomad was kept on account of the Sabbath, from whom we learned it. For after the times of Theodosius, or rather only from the times of Dionysius Exiguus, the Roman calendars were distributed into weeks, and the cycle of the Moon was placed in the margin — which we call the Golden Number — following the example of the Alexandrian calendar. Before that, the Golden Number was not yet annotated in the Julian calendars. For it is plainly an invention of the Christians after the Council of Nicaea. So that I cannot sufficiently marvel at those learned men who assert that even the epacts were printed by Julius in his calendar. One would say they had been summoned, along with Sosigenes, into council by the Dictator. What? Does not a most learned German Mathematician write that he saw, at the house of a German Baron, a most extensive commentary on the Golden Number of C. Caesar, and that this commentary had been copied in a most ancient codex? So foreign is he to the origin of these matters. They say therefore that by C. Caesar unity was placed on the Kalends of January: because that would be the first year of the Julian lunar cycle, since on those Kalends the new moon would coincide. But it is not even true that a conjunction of the luminaries occurred on the first Kalends of January. For, as we said concerning the year of the Indians, the new moon
Latim (transcrito)
234
[Tabula calendarii Iuliani: menses October, November, December — vide sectionem tables]
Dies anni Iuliani, ut vides in exemplari, notati sunt per octonarios, usque ad literam H: quia Romanorum ogdoas in tributione dierum servabatur propter Nundinas, ut apud Iudaeos Hebdomas propter Sabbatum, a quibus nos didicimus. Nam post tempora Theodosii, imo a temporibus tantum Dionysii Exigui, Kalendaria Romana in hebdomadas tributa, & cyclus Lunae in margine appositus, quem aureum numerum vocamus, exemplo Kalendarii Alexandrini. Antea nondum Kalendariis Iulianis annotabatur numerus aureus. Nam plane inventum est Christianorum post confessum Nicenum. Ut satis mirari non possim doctos viros, qui asseverant etiam epactas a Iulio in Kalendario suo impressas. Diceres eos cum Sosigene in consilium a Dictatore adhibitos. Quid? nonne doctissimus Mathematicus Germanus scribit se apud Baronem Germanum vidisse commentarium amplissimum in aureum numerum C. Caesaris, eumque commentarium in codice vetustissimo fuisse descriptum? Adeo peregrinus est in harum rerum origine. Aiunt igitur a C. Caesare Kalendis Ianuarii unitatem appositam: quia is esset primus annus cycli Lunaris Iuliani, quod in Kal. illas novilunium concurreret. Sed ne verum quidem, coniunctionem luminarium fuisse in Kal. Ianuarii primi. Nam, ut in anno Indorum diximus, novilunium
Tabela 1
| OCTOBER | NOVEMBER | DECEMBER | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| B | K. OCT. | A | K. NOVEM. | N | G | K. DEC. | N | |
| C | F | B | H | |||||
| D | C | C | A | |||||
| E | C | D | B | |||||
| F | C | E | NON. | F | C | NON. | F | |
| G | C | F | F | LVDI | D | |||
| H | NON. F. | G | C | LVDI | E | C | ||
| A | F | H | C | LVDI | F | C | ||
| B | C | A | C | LVDI | G | C | ||
| C | C | B | C | LVDI | H | C | ||
| D | MEDITR. | C | C | LVDI | A | AGON. | NP | |
| E | AVGVST. NP | D | C | LVDI | B | EN | ||
| F | FONT. NP | E | EID. NP | EPVL. INDICT. | C | EID. | NP | |
| G | EN | F | F | EQVOR. PROB. | D | F | ||
| H | EID. NP | G | C | LVD. PLEB. IN CIRC. | E | CONS. | NP | |
| A | F | H | C | IN CIRC. | F | C | ||
| B | C | A | C | IN CIRC. | G | SAT (Feriae Saturni) | ||
| C | C | B | C | MERK. | H | C | ||
| D | ARM. NP | C | C | MERK. | A | OPAL. | NP | |
| E | C | D | C | MERK. | B | C | ||
| F | C | E | C | C | DIV. | NP | ||
| G | C | F | C | D | C | |||
| H | C | G | C | E | LAR. | NP | ||
| A | C | H | C | F | C | |||
| B | C | A | C | G | C | |||
| C | C | B | C | H | C | |||
| D | C LVD. VICT. | C | C | A | C | |||
| E | C LVDI | D | C | B | C | |||
| F | C LVDI | E | F | C | F | |||
| G | C LVDI | F | C | D | F | |||
| H | C LVDI | XXXI | E | C | ||||
| XXXI | XXXI |
Eventos astronômicos detectados
- A tabela contém marcações abreviadas (NP, EN, F, C) cujas leituras em algumas células próximas às margens podem ter pequenas imprecisões devido à qualidade do scan; os valores principais (festas, Nonas, Idos) estão conferidos.
- A entrada 'SAT FERIAE SATVRNI' em 17 de dezembro aparece com as palavras 'FERIAE SATVRNI' impressas em corpo menor como glosa marginal; transcrevi como tal.
Encontrou um erro nesta página?
Esta tradução é texto-semente gerado por IA — erros são esperados e correções são bem-vindas. Há três caminhos:
Reportar erro no GitHub Anotar via Hypothes.is Como contribuir